كاغذ حك شده و به يادگار مانده است . ما تاريخ مىخوانيم تا دريابيم چه بر سر مردمان قبل از ما آمده و آنها چگونه زيسته‌اند ، كه اگر از سرنوشت آنها عبرت نگيريم ، بر سر ما نيز خواهد آمد . عدم توجه به علم تاريخ و روگردانى عامهء مردم به‌ويژه دانش‌آموزان مدارس از كتب تاريخى ، يك امر عادى تلقى مىشود امّا در پشت اين پرده ظاهرى ، دستهاى مرموزى در كار است كه جوانان دنياى سوم را از گذشتهء خود دور نگه مىدارد . اينجاست كه در مدارس دولتى اكثر كشورهاى فقير ، كتب تاريخ و جغرافيا از كم‌جاذبه‌ترين كتابهاى درسى محسوب مىشوند . تاريخ افغانستان را چگونه بخوانيم و چگونه بياموزيم ؟ حقيقت اين است كه بيشتر از بيست سال جنگ و جهاد در افغانستان ، تمامى شئون زندگى مردم را دگرگون ساخته و حتى دربارهء تاريخ هم قضاوتهاى متفاوتى ايجاد شده است ؛ چرا كه آنچه در كتابهاى تاريخ رسمى كشور آمده است ، با آنچه در كتابهاى غير رسمى درج شده است ، يكسان نيست . اين دوگانگى در قدم اول باعث شك و ترديد شده ، در نهايت به بدبينى و دشمنى با تاريخ منجر شد . جوّ انقلابىگرى فضايى را حاكم ساخت كه تاريخ واقعى شناخته نشود و همهء كتابهاى تاريخى مورد بىمهرى قرار بگيرند . امّا در سالهاى اخير ، تلاشهاى تازه‌اى در بازشناسى تاريخ حقيقى كشور از تاريخ ساختگى و جعلى ، صورت گرفت . اينجاست كه تعدادى مدعى شدند كه ما در افغانستان دو نوع تاريخ داريم . يكى تاريخ