بصير احمد دولت آبادى
309
شناسنامه افغانستان ( فارسى )
قبل از اينكه وارد بحث تاريخ افغانستان شويم ، لازم است كه به چند نكته توجه كنيم . اولا بدانيم كه چرا تاريخ مىخوانيم و ثانيا تاريخ افغانستان را چگونه بخوانيم . تاريخ چيست و چرا تاريخ مىخوانيم ؟ علماى علم تاريخ ، تعريفهاى گوناگونى از آن ارائه دادهاند كه سادهترين و جامعترين تعريف ، اين است : « تاريخ عبارت است از نقل وقايع و حوادث گذشته : سرنوشت انسانها ، جنگها ، سيرهها ، كارنامهها و . . . » در اين تعريف ، تاريخ وظيفهاى جز نقل حوادث گذشته ( چه خوب و چه بد ) ندارد . ولى تعاريف ديگر كه مبتنى بر نقل حوادث گذشته و استنباط و ارتباط آن بر حوادث حال و آينده است ، به تاريخ جان تازه مىبخشد و آن را چون علوم ديگر در سرنوشت حال و آيندهء مردم دخيل مىكند .