بصير احمد دولت آبادى
257
شناسنامه افغانستان ( فارسى )
موقعيت شهر كابل كابل در ارتفاع 1800 مترى از سطح دريا و در بستر جنوبى آبراه كابل - پنجشير قرار دارد . شهر قديمى كابل بين دامنهء شمالى كوه شير دروازه و بستر رودخانهء كابل واقع شده و از طرف ديگر كابل در قسمت انتهاى درهء تنگ كوههاى شير دروازه و آسمايى قرار گرفته است . در سال 1842 تا 1846 در گزارش ارائه شده از سوى سيّاحان خارجى جمعيت شهر كابل را بالغ بر 60000 نفر ذكر شده است . در آن عصر كابل به چند قسمت تقسيم مىشده است . 1 - بالاحصار پايين كه در بخش تحتانى دژ قديمى قرار داشته و داراى 10000 باب منزل و بازار بوده است . مردمان مختلفى در آن سكونت داشتند . 2 - بخش قديمى كابل كه در حدود 5000 باب منزل و بازار اصلى را شامل مىشده است و در اطراف اين بخش ديوارهء خرابهاى كه 7 دروازه داشته ، بوده كه از آن جمله دوتاى آن هنوز باقى است . 3 - بخش چنداول كه در غرب منطقه قديم شهر قرار داشته و مركز قزلباشان بوده است . در آن عصر بين 1500 تا 2000 باب منزل و چندين بازار داشته و با ديوارههاى بلند محصور بوده است . 4 - بخش حومه كه 1500 باب منزل داشته است . كابل نظر به موقعيت جغرافيايى سياسى خود ، همواره مورد توجه امراى افغان بوده و به تدريج رو به رشد نهاده است ، بهطورى كه در سرشمارى سال 1876 جمعيت كابل را 141000 نفر تخمين زدهاند . عبد الرحمان بيش از ديگر امراى افغان كابل را توسعه داد و با آوردن اسراى اقوام هزاره ، ازبك ، تاجيك و غيره تركيب قومى كابل را دگرگون كرد . اسراى هزاره كه از دم ساطور جلادان جان به سلامت بردند ، به