و شيخ ركن الدين سجاسى « 92 » و شيخ شهاب الدين سهروردى

--> - متن عربى آن حكايت در طرايق الحقايق 2 : 281 و ترجمهء فارسى آن در نفحات الانس ص 685 در ترجمهء اوحد الدين منقول است ، و همچنين در نفحات در ترجمهء خواجه يوسف همدانى ( ص 428 - 429 ) حكايتى از يكى از مؤلفات محيى الدين بن العربى نقل كرده كه محيى الدين آن حكايت را در سنهء 602 در منزل خود در شهر قونيه از اوحد الدين شنيده بوده است ، - در كتاب آثار البلاد تأليف زكريا بن محمد بن محمود قزوينى متوفى در سنهء 682 شرح‌حال مختصرى از صاحب ترجمه مذكور است از قرار ذيل به عين عبارت ( در ذيل « كرمان » ص 164 - 165 ) : « و ينسب الى كرمان الشيخ ابو حامد احمد [ كذا ] الكرمانى الملقب باوحد الدين كان شيخا مباركا صاحب كرامات و له تلامذة و كان صاحب خلوة يخبر عن المغيبات و له اشعار بالعجمبة فى الطريقة و كان صاحب اربل معتقدا فيه و بقى عنده مده ثم تأذى منه و فارقه و هو يقول : با دل گفتم خدمت شاهى كم گير * چون سر ننهادهء كلاهى كم گير دل گفت مرا ازين سخن كمتر گو * كردى و دهى و خانقاهى كم گير مات سنة خمس و ثلثين و ستمائة ببغداد » انتهى ، و مراد از « صاحب اربل » بدون هيچ شبهه مظفر الدين كوكبورى است كه از سنهء 586 - 630 حكمران اربل و شهر زور بوده است ( ابن خلكان 2 : 5 - 9 ) ، و كلمهء « ننهادهء » در بيت اول تصحيح قياسى مظنون است و در اصل متن چاپى « نهادهء » مرقوم است كه وزن با آن فاسد است ، و « كردى » در مصراع اخير بضم كاف است و اگرچه خاندان كوكبورى مزبور تركمان بوده‌اند ولى ظاهرا شيخ اوحد الدين او را بمناسبت آنكه اكثريت سكنهء اربل و آن نواحى كرد ميباشند كرد خوانده است ، - در كتاب الحوادث الجامعهء ابن الفوطى متوفى در سنهء 723 در حوادث سنهء 632 گويد ( ص 73 ) : « و فيها رتب الاوحد الكرمانى الصوفى شيخا للصوفية برباط المرزبانية و خلع عليه و اعطى بغلة و نفذ معه خادم الى هناك و هو شيخ حسن السمت متكلم بلسان اهل الحقيقة و ارباب الطريقة قدم بغداد و نزل بجامع ابن المطلب و كان الناس يقصدونه و يحضرون عنده من الفقراء و الصوفية فاشتهر ذكره » انتهى ، ( براى مزيد اطلاع از شرح احوال صاحب ترجمه رجوع شود بمآخذ آتيه : فتوحات مكيه باب هشتم بنقل نفحات و طرايق الحقايق از آن ، آثار البلاد 164 - 165 ، حوادث الجامعه 73 ، تاريخ گزيده 788 ، مجمل فصيح خوافى در حوادث سنهء 635 ، نفحات الانس 428 - 429 ، 686 - 689 ، حبيب السير جزو 1 از جلد 3 ص 67 ، هفت اقليم در ذيل كرمان ، سفينة الاولياء 179 ، رياض العارفين 37 - 38 ، خزينة الاصفياء 2 : 265 - 266 ، مجمع الفصحاء 1 : 89 ) ، حاشيه علامه قزوينى . ( 92 ) - مد - جها : سبحانى - سجاسى ( بسين مهمله و جيم و الف و باز سين مهمله و در آخر ياء نسبت منسوب بسجاس كه قصبه‌ايست از محال زنجان و واقع است در حدود شش فرسخى جنوب مايل بشرق زنجان و چهار فرسخى مغرب سلطانيه و يك فرسخى شمال سهرورد ، و كوه سجاس بواسطهء اينكه قبر ارغون خان بن اباقا بن هولاكو در آن كوه بوده در تاريخ شهرتى دارد ) ، - مقصود -