ابن معبد « 102 » در بصره رسيده و بصحبت كسانى چنين رسيده پس « 103 » از اينها بشيراز آمد و دوستان را ميپرسيد و با علما و فضلا صحبت ميداشت . مترجم كتاب ميگويد : شنيدم از پيش‌نماز آن بقعه خواجه روح الدين كه گفت در اين طرف كوه موضعى است كه شيخ الاسلام بدست مبارك خود سنگى چند نهاده و چنان سنگين است كه پهلوانان اين زمان قوه آن ندارند كه آن را برگيرند و ميگويند كه

--> - 3 : 469 - 471 ، ابن بطوطه 2 : 178 ، نفحات 612 - 615 ، شعرانى 1 : 133 - 135 ، سفينة الاولياء 67 ، طرائق الحقائق 2 : 276 - 279 ، اعلام زركلى 2 : 413 ، دائرة المعارف اسلام ج 1 ص 100 - 101 بقلم بل كه حاوى بهترين ترجمهء حالى است كه تاكنون كسى از ابو مدين جمع كرده است و فهرست مفصلى از مآخذ عديدهء ديگر نيز از شرقى و غربى در آنجا بدست ميدهد ) . ( حاشيه علامه قزوينى ) . ( 102 ) - چنين است در ق م و نيز در ترجمهء كتاب حاضر بتوسط پسر مؤلف ص 61 ( يعنى ابن معبد با ميم و عين مهمله و باء موحده و دال مهمله ) ، ب : ابن مصد ( كذا ) ، - با فحص بليغ هيچگونه اطلاعى از شخصى به اين نام و نشان يعنى « ابن معبد » كه مناسب مقام باشد يعنى از رجال قرن ششم و ساكن بصره باشد بدست نياورديم ، و ما احتمال قوى ميدهيم كه اين عبارت به كلى محرف باشد بتقرير ذيل : از مطابق بودن مندرجات اين ترجمهء حال در متن حاضر تقريبا حرفا به حرف با مندرجات شيرازنامه ظن قريب بيقين بلكه قطع و يقين حاصل مىشود كه مأخذ مؤلف در اين ترجمهء حال يا خود شيرازنامه بوده يا اصل مشتركى كه كتاب حاضر و شيرازنامه هردو از آن نقل كرده‌اند ، عين عبارت شيرازنامه ص 116 از قرار ذيل است : « و در عصر او [ يعنى در عصر صاحب ترجمه ] از مشايخ اطراف سلطان العارفين سيدى احمد كبير [ رفاعى ] قدس سره در معبديه و شيخ ضياء الدين ابو - نجيب سهروردى و عبد القادر جيلى در بغداد به خدمت او مواخاتى داشتند و غايبانه با يكديگر محبتى مىنمودند » انتهى ، پرواضح است كه « معبديه » در عبارت مذكور بنحو قطع و يقين و بدون ادنى شك و شبههء تحريف « ام عبيدة » است كه چنان كه در حاشيهء 1 از ص 125 گذشت محل اقامت دائمى سيدى احمد رفاعى بوده است ، و لابد ناسخى جاهل در ابتدا « ام عبيدة » را متصل به يكديگر « امعبيدة » نوشته بوده و سپس « امعبيدة » بتوسط ناسخ جاهل ديگرى « معبدية » شده ، و بالاخره « معبدية » در كمال سهولت به « ابن معبد » تحريف شده ، و چون قريهء ام عبيدة چنان كه گذشت نزديك بصره بوده و اين تعيين موضع آن نيز ظاهرا در اصل نسخهء منقول عنها موجود بوده لهذا مؤلف كتاب حاضر باحتمال بسيار قوى بواسطهء غلط بودن نسخهء مأخذ خود توهم كرده كه اين معبد نام يكى از مشايخ عرفا بوده كه در بصره اقامت داشته ، هذا ما يظهر لنا و الله اعلم بحقيقة الحال . ( حاشيه علامه قزوينى ) . ( 103 ) - جها : و غايبانه با يكديگر محبت مينمودند و به خدمت او ميل ميكردند پس .