اكابر و مشايخ داشته از آن جمله يكى شيخ ابو النجيب سهروردى « 97 » است كه بصحبت وى رسيده است و شيخ عبد القادر جيلى « 98 » در

--> ( 97 ) - متوفى در سنهء 563 . ( 98 ) - يعنى شيخ محيى الدين ابو محمد عبد القادر بن ابى صالح موسى ( يا محمد ) جنگى دوست جيلانى حنبلى از اشهر مشايخ عرفاى قرن ششم و زعيم فرقهء قادريه از فرق متصوفه كه در جميع اطراف بلاد اسلام سنىنشين منتشراند ، در روز شنبه هشتم ربيع الثانى سال 561 در بغداد وفات يافت و مزار او در آنجا زيارتگاه عمومى است ، - شرح احوال هيچيك از مشايخ متقدمين و متأخرين به اين درجه مشحون و مالامال از افسانهاى بسيار عجيب غريب خرافه مانند كه مطالب تاريخى به كلى در ضمن آنها مستهلك است نيست ، اتباع و اعقاب شيخ بعد از عصر خود او دعاوى بسيار عريض و طويل و كرامات و خوارق عادات فوق العاده عجيب به دو نسبت داده‌اند كه از هيچيك از صلحاء و مشايخ طريقت و بلكه از انبياء اولوا العزم امثال آنها بلكه عشر معشار آنها مأثور نيست ، ولى از قرار معلوم در حيات خود شيخ نه خود او چنين دعاويى نموده بوده و نه هيچيك از مورخين معاصر او ( مانند ابن الجوزى و ياقوت و ابن الاثير مثلا ) امثال اين امور را از او نقل كرده‌اند ، در بسيارى از كتب رجال و تواريخ مؤخر از عصر خود شيخ نسب‌نامهء از او تا حسن مثنى بن حسن بن على بن ابى طالب عليهم السلام ديده مىشود ( رجوع شود از جمله بتاريخ يافعى و نجوم الزاهرة و سفينة الاولياء ) ، ولى علماء انساب در صحت اين نسب ترديد دارند ، صاحب عمدة الطالب فى انساب آل ابى طالب كه از معتبرين علماء انساب است در ضمن شرح احوال عبد الله ابن محمد الوارد بن يحيى بن محمد بن داود بن موسى الثانى بن عبد الله بن موسى الجون بن عبد الله المحض بن الحسن بن الحسن بن على بن ابى طالب گويد : « و قد نسبوا الى عبد الله المذكور الشيخ الجليل محيى الدين عبد القادر الجيلانى فقالوا هو عبد القادر بن محمد جنگى دوست بن عبد الله المذكور ، و لم يدع الشيخ عبد القادر هذه النسب و لا احد من اولاده و انما ابتدا بها ولد ولده ابو صالح نصر بن ابى بكر بن عبد القادر و لم يقم عليها بينة و لا عرفها له احد ، على ان عبد الله بن محمد بن يحيى رجل حجازى لم يخرج عن الحجاز و هذا الاسم اعنى جنكى دوست اعجمى صريح كما تراه و مع ذلك كله فلا طريق الى اثبات هذا النسب الا بالبينة الصريحة العادلة و قد اعجزت القاضى ابا صالح و اقترن بها عدم موافقة جده الشيخ عبد القادر و اولاده له و الله سبحانه اعلم » ، ( براى مزيد اطلاع از ترجمهء احوال شيخ عبد القادر گيلانى رجوع شود بمآخذ ذيل ، منتظم ابن الجوزى 10 : 219 و ابن الاثير 11 : 121 هر دو در حوادث سنهء 561 ، معجم البلدان 1 : 631 در عنوان « بشتير » كه نام مسقط الرأس صاحب ترجمه بوده در گيلان ، مختصر تاريخ الخلفاء منسوب بابن انجب بغدادى 101 - 103 ، فوات الوفيات در حرف عين ، يافعى 3 : 246 - 266 ، عمدة الطالب 108 - 109 مصححا از روى روضات الجنات ، نجوم - الزاهرة در حوادث سنهء 561 ، نفحات 586 - 590 ، حبيب السير جزو 3 : 2 : 72 ، شعرانى 1 : 108 - 114 ، سفينة الاولياء 43 - 61 ، روضات الجنات 441 - 443 ، طرائق الحقائق 2 : 162 ، مختصر طبقات الحنابلة از جميل الشطى 34 - 36 ، دائرة المعارف اسلام در دو عنوان « عبد القادر » و « قادريه » بقلم مرگليوث كه يكى از بهترين مآخذ اطلاعات راجع به صاحب ترجمه و طريقهء قادريه است و مآخذ عديدهء -