فيروزآبادى در كتاب لغت آورده است كه سيبويه مبارك پسرى باشد و سيبويه به فارسى بوى سيب باشد « 6 » و بدانكه سيبويه علم نحو را از خليل فرا گرفت و ديگر از عمرو بن يونس و غير او و لغت از اخفش فرا گرفت « 7 » .

--> - شعبه‌ايست از قبيله كهلان بن سبا بن يشجب بن يعرب بن قحطان از اعقاب ادد بن زيد بن كهلان ( انساب سمعانى ) حاشيه شد الازار . ( 6 ) - مد : در كتاب لغت آورده است كه سيبويه مبارك پسرى باشد و بدانكه جها : در كتاب لغت آورده است كه سيبويه به فارسى ( بوى سيب ) باشد قال شيخنا مجد الدين ابو طاهر محمد بن يعقوب الفيروز آبادى فسح الله فى مدة فى كتابه المسمى بالبلغه فى تاريخ ائمة اللغه عن احمد بن عبد الرحمن الشيرازى فى كتاب الالقاب آن اسم سيبويه بشر بن سعيد و هو غريب و المشهور عمرو ، و سيبويه بالفارسيه رائحة التفاح . ( 7 ) - اخذ النحو عن الخليل و لازمه و عن عيسى بن عمر و يونس و غيرهم و اخذ اللغه عن الاخفش ( شد الازار ) . درباره ابو بكر احمد بن عبد الرحمن ( * ) و عيسى بن عمر ( * * ) و يونس و اخفش ( * * * ) مرحوم علامه قزوينى در ذيل اسامى چنين نگاشته است : ( * ) - هو ابو بكر احمد بن عبد الرحمن بن احمد بن موسى الشيرازى متوفى در سنهء 407 يا 411 از مشاهير حفاظ حديث ، « كتاب الالقاب » او كه در متن اشاره بدان مىكند نام اصلى آن ظاهرا « القاب الرواة » بوده و در كشف الظنون بهر دو وجه آن را عنوان كرده است ( رجوع شود بمعجم البلدان 3 : ، 35 در عنوان « شيراز » ، و طبقات الحفاظ 3 : 252 - 254 ، و كشف الظنون 1 : 144 ، و 2 : 265 ) ، مراد عيسى بن عمر ثقفى نحوى معروف است از قدماء نحاة بصره و استاد سيبويه و خليل بن احمد و اصمعى سيبويه نحو را ازو فرا گرفته و كتاب مشهور خود را در آن علم از علوم و فوائد او جمع كرده است ، در سال 149 وفات يافت ، - عيسى بن عمر مزبور مشهور بوده است باستعمال كلمات وحشى و غير مأنوس و اين حكايت ازو معروف است كه روزى در اثناء عبور در راهى او را غشى عارض شده بيفتاد مردم پيرامون او جمع شدند او چشم بازكرده بايشان گفت : « مالكم تكأكأتم على كتكأكؤكم على ذى جنة افرنقعوا عنى » ، مردم پنداشتند كه هذيان ميگويد با يكديگر گفتند « دعوه فأن شيطانه يتكلم بالهنديه » ( رجوع شود بمعارف ابن قتيبه 235 ، و كتاب الفهرست 41 - 42 ، و معجم الادباء 6 : 100 - 103 ، و طبقات الادباء ابن الانبارى 25 - 31 ، و ابن خلكان 1 : 429 - 430 ، و بغية الوعاة 270 ) . ( * * ) - مراد ابو عبد الرحمن يونس بن حبيب نحوى است از اشهر مشاهير نحاة بصريين و استاد سيبويه و كسائى و فراء و غيرهم . در سال 182 در سن صد و دو سالگى وفات يافت ( رجوع شود بمعارف ابن قتيبه 235 ، و كتاب الفهرست 42 ، و طبقات الادباء ابن الانبارى 59 - 63 ، و معجم الادباء 7 : 310 - 312 ، و ابن خلكان 2 : 603 - 605 . ( * * * ) - يعنى اخفش كبير ابو الخطاب عبد الحميد بن عبد المجيد از اهالى هجر -