غلامرضا معصومى
78
سيراف ( بندر طاهرى ) ( فارسى )
ساختمانهاى واقع در كارگاه F وسيع و با تزئينات زيادى همراه بوده ولى وسائل كافى نداشته است . در اين ناحيه آب جارى كم بوده است فقط خانه E و W چاه آب داشته و ساكنين خانههاى N و R و S مجبور بودند كه آب مصرفى خود را از خانههاى نزديك همسايه و يا آبانبار و چاه عمومى بياورند مانند استخر نزديك مسجد بزرگ ، اين خانهها فاقد فاضلآب نيز بودند و آب باران و آب پس از مصرف خود را به يك گودال باريك كه با سنگ ساخته شده بود هدايت ميكردند . روى اين گودال را پوشانيده بودند و بوسيله دو ناودان استوانهاى آب را از سقف خانهها به پائين هدايت ميكردند . ظاهرا مستراح اين خانهها بيشتر در طبقه بالا بوده است بدليل اينكه آثار زردرنگى در داخل ناودانها يافت شده است و از اينجا نتيجه ميگيريم كه در حومه شهر مردمان متمول زندگى ميكردند و حومه پرجمعيتى بوده كه داراى گچبرى زياد و فاضلآب كمى بوده است . ثروت آنها هم بستگى به ثروت بازرگانى شهر سيراف داشته است . كارگاه يا ترانشه J قورخانه « 1 » و حمام : ترانشه J در دماغه بلندى در سمت غربى خليج طاهرى واقع شده است . اين قسمت شامل گل رسوبى زيادى است كه بر اثر طغيان آب رودخانه كه بنام كنارك گفته مىشود تشكيل شده است . اين رودخانه در امتداد سراسر دشت ساحلى پيش ميرفته و پس از عبور از كارگاه يا ترانشه J به دريا منتهى ميشده است . كرانه ساحلى دريا توسط ديوارى كه مرز غربى سيراف را ايجاد مىكند تحت فشار قرار ميگرفته است . بطور كلى اين ديوار در امتداد دماغه بلند قرار داشته ، گرچه از آن امروزه اثرى باقى نمانده است . در حقيقت سرزمين مذكور اين عكس منظرهء عمومى از جنوب سيراف در ساحل خليج فارس را نشان مىدهد . قسمتى از كاروانسرا ( قورخانه يا گمرك ) و حمام واقع در كارگاه J و كورههاى سفالپزى واقع در كارگاه D و جادهء شوسهء بندر بوشهر به بندر لنگه كه از ميان بندر طاهرى مىگذرد در اين عكس ديده مىشود . ( اسلايد از دكتر گزافهروارى )
--> ( 1 ) - هنگام حفارى اين كارگاه در سال 1349 آقاى دكتر وايت هوس عقيده داشت كه ممكن است اين بنا ، گمرك يا كاروانسراى بندر سيراف بوده باشد .