غلامرضا معصومى
74
سيراف ( بندر طاهرى ) ( فارسى )
خيابانها تكميل كرده و اين محل را توسعه داديم . آنچه از حفارى اين محل بدست آمد نشان داد كه اين محل قسمتى از بخش مسكونى غنى قرن نهم و دهم ميلادى بوده است . خيابانهائى نيز در اينجا يافتيم كه عرض آنها 4 متر و از شرق به غرب كشيده شده بود . هر خانه با خانه ديگر كه روبرويش قرار گرفته بود 5 / 1 متر فاصله داشت كه اين فاصله كوچهها را تشكيل ميداد و همه كوچهها نيز بيك فاصله معين از خيابان مركزى قرار گرفته بودند . هيچيك از خيابانها مفروش نبود و همه سطح خاكى داشتند . خانهها بطور محكم ساخته شده بود و مصالح آنها را سنگ و گل و گچ تشكيل مىداد و ديوارهاى خارجى آنها بر روى شالودهاى از ساروج قرار گرفته بود . در فاصله 5 / 2 تا سه مترى ديوارها برجهاى كوچكى واقع شده بود و ديوارها آنقدر محكم بودند كه ميتوانستند همهء طبقات ساختمانى را نگهدارى كنند . و اين امر بوسيله ( اصطخرى ) هم نوشته شده است . بطوريكه اصطخرى اين خانههاى سيراف را با خانههاى مشهور و معروف چند طبقهء فستات مصر مقايسه كرده است . گرچه تمام خانهها مختلف الشكل بودند ولى عوامل تشكيلدهندهء همه آنها به يك سبك و با يك مشخصات بوده است . اين عوامل عبارت بودند از يك حياط و يك يا چند در ورودى كه در اطراف آن اتاقهاى مختلف قرار گرفته بوده كه درهاى همهء آنها به طرف حياط باز ميشده است . در ورودى و حياطها مفروش بود در حالى كه كف اتاقها را گچاندود كرده بودند . گرچه ما فقط از يكى از اتاقها قطعه كوچكى را يافتيم كه گچبرى شده بود ولى احتمالا ميتوان گفت كه در هر پنج خانه گچبريهائى وجود داشته است . همينطور كه شهر رو به زوال و ويرانى ميرفته حومه آن نيز خراب ميشده است بطوريكه در اواخر قرن 11 سقفهاى خانهها به كلى فروريخته بوده است .