غلامرضا معصومى

72

سيراف ( بندر طاهرى ) ( فارسى )

به آن بود كه شامل كوره‌ها - چاهها - محلهاى مخلوط كردن و فرم دادن به ظروف گلى است . بناى بزرگى در گوشه‌اى از اين محل و در حياطى قرار گرفته بود كه 16 متر مربع مساحت آن بود . دو راه ورودى و 8 اتاق بزرگ روى زمينى در آن حياط ساخته شده بود . به‌هرحال هر اتاق براى كارى بود و اين ساختمان محصول خود ( ساخته‌هاى خود ) را به سرعت به كارگاههاى پخت سفال منتقل ميكرده است . يك كوره در حياط ساخته شده بود و دو اتاق در گوشهء حياط بطور خرابه‌اى افتاده بود و راهى براى كوره‌هاى ديگر ايجاد نموده بود . شايد هم اين راه ورودى به وسيلهء قرار دادن يك چرخ سفالگرى در محل مدخل بسته شده بود . در بين سوراخهائى كه ستونهاى چوبى ( تيرهاى چوبى ) به وجود آورده بود سنگى در جاى اصلى و اوليهء خود باقيمانده بود و چنين وانمود ميكرد كه چرخ سفالگرى با تعدادى از قابهاى چوبى عمودى نگهدارى ميشده است . چهارتا از پنج حياط اين محوطه با كوره‌هاى زياد و ساختمان - هاى ديگر اشغال شده بود . مجموعا 30 تا كوره را حفارى كرديم و بيشتر اينها كوچك بوده و ساختمانى به طرح بيضى يا مدور داشتند . هر كوره يك محل آتش ( تنور ) و در بالاى گنبدمانند آن تنور محلى براى انباشتن ظروف سفالى داشت . ( ش 19 و 20 و 37 ) در حال حاضر فقط در اين ناحيه سفالسازى در 30 كيلومترى شمالغربى طاهرى يعنى كنگان معمول است . استفاده از كوره‌هاى سفالپزى و كارگاههاى ديگر سفالسازى كنگان تقريبا شباهت كاملى به استفاده از كوره‌هاى سفالپزى سيراف قديم دارد . به‌علاوه كوره‌ها و حياطهاى شامل چاهها با حوضهاى كوچك و خمره‌ها پيوسته و مجاور هم بودند . يك سطح كوچك از زمين گچ اندود شده كه سراسر آن به اندازه 1 تا 2 متر بوده و براى آماده اين عكس قسمتى از كوره‌هاى سفالپزى تنورى شكل كارگاه D بندر سيراف را نشان مىدهد كه در سال 1349 بوسيله هيئت حفارى دكتر وايت هوس از زير خاك بيرون آمده است . ( اسلايد از آقاى دكتر گزافهروارى )