عرض مخصوص بر دانشمندان روشن‌ضمير - كه روى سخن به سوى ايشان است - واضح و آشكار است كه امروز در روى زمين نخستين اسباب ترقى و تمدن ملت‌ها و سعادت و نيك‌بختى آنان به واسطهء مطبوعات است . آرى ، در صورتى كه خادمان مطبوعات خالى از غرض بوده از جلب منفعت غيرمشروعه دورى جويند و خود را به مزاح‌گويى و چاپلوسى متهم نداشته عزت‌نفس خودشان را نگاهدارى كنند و حب وطن و هموطنان را شعار خود سازند و دولت‌پرستى را پيشنهاد همت نموده ، هميشه نظرشان به جست‌وجوى اسباب ترقى و تمدن حقيقى ملك و ملت معطوف گردد و هيچ دوست بسيار مهربان خود را بدون استحقاق نستايند و به هيچ دشمن خود نيز به حكم غرض افترا نگويند و بهتان را كه منافى شيوهء انسانيت است گناه عظيم شمارند ؛ البته سخنان ايشان در دل بزرگ و كوچك هموطنان مؤثر افتاده موجب اصلاح نقايص كارها خواهد بود ، خصوصا ، تاريخ‌نگاران و سياحتنامه‌نويسان بايد به جز از آن‌چه خود به رأى العين ديده و يا از مردمان معتمد شنيده‌اند سخن نگويند ، و بدين نكات بيشتر از همه دقت و اعتنا نمايند . امروز بر همه كس معلوم است كه سبب عمدهء ترقيات ملل مغرب زمين از ميامن مطبوعات آن مملكت‌هاى نيك‌بخت است كه تمامى نقايص اوطان خودشان را از هر طبقه‌اى از طبقات ملت و هر شعبه‌اى از شعبات مملكت كه ديده و مىشنوند پس از حصول اطمينان كامل از صدق آن‌ها مشهودات و