تحفه ثانى بموقف عرض چنان مىرساند كه بعد از تدارك كشتى به تاريخ 18 شهر شوال سنه 1096 « 1 » از بندر مزبور روانه بندر تناسرى « 2 » كه بندر شهر ناو « 3 » است گشت و به شرحى كه به اين بندر آمده به دستور مزبور بكشتى رفته و چون تفصيل عرض محن و المى كه درين كشتى روى داده موجب تصديع است لهذا خامهء دو زبان را از تفسير آن بازداشته به شرح عشرى از اعشار آن‌كه تحرير آن را از ملتزمات مىداند ميپردازد كه چون از بندر مزبور الى بندر مقصوده بعد بسيارى نبوده آذوقه وافره بر نداشته و تدارك معقولى نكرده بود اتفاقا باد بر طرف شد و آذوقه روى به كمى گذاشت و اضطراب عظيمى در ميان مردم بهم رسيد به مرتبه‌اى كه نان ششماهه كه از حيز انتفاع افتاده و آشيان كرم و ملخ و مور و تلخ شده بود بىشائبهء اكراه بجاىشان « 4 » عسل شيرين خورده مىشد ديگر از حوادث آن‌كه چون نزديك به جزيره مسمى به آندمن « 5 » رسيد باد و آب چنانچه لازمهء طبيعت عناصر است با اين ابدان خاكى دم مخالفت زده باد مخالف برخاست و آتش به جان اين سوختگان انداخت و آب كشش به طرف

--> ( 1 ) - 18 شوال 1096 ه برابر با 17 سپتامبر 1686 ميلادى . ( 2 ) - شهر تناسرى ( Tenasserim اروپائيان ) در جنوب غربى شبه جزيره برمه و در مصب رودخانه‌اى به همين نام قرار دارد . ظاهرا نام آن از Tanah - Sari ( در زبان ملايو بمعنى سرزمين خوشبختى ) مشتق گرديده است . تناسرى در زمان تاليف سفرنامه به كشور سيام متعلق بوده ولى از سال 1826 ميلادى همراه شهر پيگو به تصرف انگلستان درآمد و امروز جزء كشور برمه مىباشد . ( 3 ) - منظور كشور سيام است . ( ر ك به تعليقات شمارهء 31 ) ( 4 ) - شان : خانه زنبور عسل را گويند كه در آن عسل باشد . ( برهان قاطع . - معين ) ( 5 ) - مجمع الجزاير اندمن ( Andaman ) در خليج بنگاله واقعشده و شامل متجاوز از 200 جزيره مىباشد كه به دو گروه بزرگ و كوچك تقسيم ميگردد . اندمن بزرگ از 3 جزيره اصلى شمالى - مركزى و جنوبى تشكيل شده كه چون بفاصلهء كمى از يكديگر قرار گرفته‌اند در قديم الايام آنها را يك جزيره تصور ميكردند . اندمن كوچك در جنوبىترين قسمت مجمع الجزاير واقعشده است .