محمد ربيع بن محمد ابراهيم

22

سفينه سليمانى ( سفرنامه سفير ايران به سيام ) ( فارسى )

تختى مانند كرسى طلا كه طولش هفت ذرع بود گذاشته پارچه سفيدى بر روى آن كشيده و بوشقابهاى « 1 » خالى نقره آورده و در ميان آنها قاشقهاى نقره و كارد و دستمال سفيد گذاشته و بعد از آن پاره‌اى حلويات و مربيات « 2 » و بادام و پسته و كشمش و فندق حاضر ساختند و رسم ايشان آنست كه چون كسى را عزت بيش كنند خود تقسيم چيزها كرده خدمتكارى كنند كومندر يعنى حاكم آنجا كاردى در دست گرفته مربيات را پاكيزه پاره كرده و از خشكبار مغز كرده در پيش هركس ميگذاشتند و قبل از آنكه دست بماحضر دراز كنند برخاسته كلاه‌ها از سر برداشته به زبان خويش شكر و حمدى كرده بعد از آن شروع به خوردن آنها ميكنند و سر تعظيم ايشان كلاه از سر برداشتن است و بعد از زمانى اعلام نمودند كه در بيرون قلعه خانه به جهت شما سرانجام شده مردم برخاسته باز بدستور كومندر در پالكيها باتفاق ايلچيان نشسته اول بباغى كه مشتعل بر عمارتى و در يكطرف باغستانى و در طرف ديگر چمن بود و بر سر ديوارهاى عمارت جانوران رنگين ساخته گذاشته بودند . چنانچه كسى كه ميديد گمان ميبرد كه طيور نشسته‌اند باتفاق ايلچيان آمده بعد از سير و نمودن عمارت خويش ايلچيان را به خانه كه به جهت ايشان معين كرده بود رسانيده مراجعت نمودند ، و بعد از آن پارهء ماكولات از ميوه و غيره فرستادند و جمعى از ملازمان خود را به جهت تقديم خدمات و كشيك « 3 » و حفظ و حراست بيوتات تعيين كرده كومندر و معتبران در هر روز بديدن آمده در مراتب خدمتكارى هر دم بنوعى سعى مينمودند . وصف بندر چيناپتن . اين بندريست در نهايت سبزى و خرمى و تقسيم كرده‌اند آن را بر خيابانها كه از هر طرف قريب به ربع فرسخى كشيده مشتمل بر باغها و خانه‌ها و سكنه آن ديار از همه طوايفند خصوصا هنود تلنگ « 4 » و جمعى

--> ( 1 ) - « بشقاب يا » « بوشقاب » در تركى بهر دو املاء آمده است . ( 2 ) - مربيات : مرباها ( فرهنگ نفيس ) مربا از عربى مربى پرورده به رب . ( 3 ) - در متن كشگ نوشته شده است كه به كشيك تصحيح گرديد . ( ر ك به تعليقات شماره 21 ) ( 4 ) - در نسخه خطى « تلنگه » آمده است كه به تلنگ تصحيح گرديد . تلنگ - ( سانسكريت Tailanga ) نام ساكنين سرزمينى كه در شرق دكن واقعشده و تا سواحل درياى هند گسترش داشت .