محمد ربيع بن محمد ابراهيم
8
سفينه سليمانى ( سفرنامه سفير ايران به سيام ) ( فارسى )
آشيان ارسال داشته مستدعى آن گرديد كه پيوسته بحر بيكران دوستى از آمد شد رسل و رسايل مواج و دماغ شخص محبت و الفت از تموج نسيم آن در ابتهاج باشد « 1 » . از آنجا كه لطف خاص و مرحمت عام و عنايت بيغايت شاهانه مالا كلام است سلسله مرحمت نوربخش ديدهء پير كنعان فضل و امتنان يوسف مصر كرم و احسان به حركت درآمده لازم دانست كه هرگاه آن نيرّ برج سلطنت با بضاعت مزجاة « 2 » وسيلهجو شده باشد بمقتضاى « وَ إِذا حُيِّيتُمْ بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّوا بِأَحْسَنَ مِنْها » « 3 » او را منظور عنايت اثر خويش و بين الاقران مفتخر سازد لهذا محمد حسين بيك غلام سركار خاصه شريف را به خدمت رسالت سرافراز و باتفاق او جمعى از قورچيان و غلامان و توپچيان و تفنگچيانرا « 4 » به جهت تقديم خدمات مامور و چون از روزى كه مستوفى قضا فهرست دفتر ايجاد كرده فرد باطل وجود اين بيوجود را داخل بافراد بنى نوع انسانى تعداد نمود همواره گوش تمنا در آرزوى گوشوار گوهر خدمتى ناسفته بىقرينه كه در مرتبه خدمتكارى آوازهء قدر و قيمتش به گوش هيچيك از همكنان تا اين زمان نرسيده باشد و بدن شخص مطلب در اميد ادراك تشريف ثبت حكمى كه به همين امتياز از اقران و امثال تواند داشت ميبود بنابرآنكه : نظم به هوس راست نيايد به تمنا نشود * اندر اين راه بسى خون جگر بايد خورد بر وفق مدعا به آرزوى خود رسيده حسب الامر اشرف اعلى به خدمت واقعهنويسى اين سفر مامور گرديده اين به اين مطلب و اميد كه :
--> ( 1 ) - كمپفر هدف سفارت سيام را دريافت كمك نظامى از ايران براى جنگ عليه پادشاه پيگو ذكر مىكند . ( ايضا تعليقات شماره 4 ) ( 2 ) - در متن اصلى « مزجه » آمده كه به « مزجات » بمعنى اندك و كمارزش تصحيح گرديد . ( 3 ) - آيه 88 سوره 4 ( النساء ) . در نسخه خطى « فاذا » نوشته شده كه به صورت بالا تصحيح گرديد . ( 4 ) - براى آگاهى از مشاغل و مناصب عهد صفوى به « تذكره الملوك » ( متن . دبير - سياقى - تهران 1332 ) و حواشى و تعليقات آن تحت نام « سازمان ادارى حكومت صفوى » بقلم مينورسكى . ترجمه رجبنيا . تهران 1334 مراجعه نمائيد .