محمد معصوم البكري ( نامى )
260
تاريخ سند ( تاريخ معصومى ) ( فارسى )
ص 6 ، س 7 - 8 : بندر ديول كه درين ايام به بندر تهته و لاهرى مشهور است : بعضى مورخين مانند ابو الفضل ( آئين اكبرى ، ص 556 ) و سيد محمد طاهر نسيانى ( تاريخ طاهرى ، ص 21 ) بندر ديول را با شهر تهته اشتباه كرده اند ، امّا حقيقت آنست كه بندر ديول از شهر تهته بالمّره جداگانه بوده چنان كه مير معصوم تصريح نموده . نيز از عبارت تحفة الكرام و تاريخ طاهرى اين حقيقت روشن مىشود . تاريخ طاهرى كه از تحفة الكرام اقدم است در وصف لاهرى بندر گويد ( ص 157 ) : « ما بين شهر تهته و بندر چه ترى [ چه ] خشكى دو روزه راهست ، و از انجا درياى شور يك منزل است . امّا نالهء باريك كه آن را به زبان تهته نارقى نامند بر آمده زير بندر مذكور مىرسد ، تخمينا بعرض بعضى جا ده طناب و بعضى بيش ( و ) عمقش از اندازهء پاياب ، در ميان بحر سوى ميانى نام ديگر آبادانى نيست » . ازين معلوم مىشود كه لاهرى بندر از شهر [ ننگر ] تهته خيلى دور بوده و نيز بمرور ايام درياى شور [ يعنى بحر عمان يا بحر عربى ] از وى يك منزل دور شده بود . و صاحب تحفة الكرام ( ج 3 ، ص 199 ) در بيان سادات مازندرانى گويد كه « اوّل ايشان سيد بدر الدين بعد نقل از مازندران به زيارت عتبات عاليات مشرف شده در سال نهصد و شصت و هفت به راه درياى عمان وارد بندر ديول و متوجه توطن تهته شد . چو بقريه هاله واقعه پرگنه ساكوره رسيد . . . رحل اقامت دوام آنجا بيفگند » . اين عبارت تحفة الكرام نيز بر دورئ ديول يا لاهرى بندر از شهر تهته مدلل است . كزنس ( Cousins ) در كتاب خود « آثار قديمهء سند » ( ص 124 ) نيز مؤيد اين نظريه است .