عبد الرضا سالار بهزادى
375
بلوچستان در سالهاى 1307 تا 1317 قمرى ( فارسى )
( 81 ) - سرحد : منطقهاى كه از جنوب به سراوان و ايرانشهر از شرق به بلوچستان پاكستان از شمال به بلوچستان پاكستان و حدود ميرجاوه و از غرب به به زمان و نرماشير محدود است و خاش را دربر مىگيرد . ( 82 ) - كذا در اصل . ( 83 ) - يك كلمه خوانده نشد . ( 84 ) - ظاهرا منظور اغتشاش 1307 - 1306 است كه به علت سوء رفتار ابو الفتح خان سرتيپ قزاق در حكومت بلوچستان روى داد . ( 85 ) - منظور دلاور خان است كه در كرمان زندانى بود . ( 86 ) - منظور كرمان است . ( 87 ) - در اصل : طهران . در تمام اسناد و نامههاى ارائه شده « تهران » به سياق تحرير زمان قاجاريه « طهران » نوشته شده است كه در بازنويسى به سياق معمول امروز تغيير داده شد . ( 88 ) - كج ( Kej ) يا كچ ( KeC ) ناحيهء غربى بلوچستان پاكستان و شرق مكران از بلوچستان ايران . پنجگور ( Panjgur ) واقع در غرب بلوچستان پاكستان . سايكس مىنويسد : « . . . وجه تسميه اين نقطه اين است كه در زمان استيلاى اعراب پنج نفر از سران معروف محل در اين حدود به قتل رسيده و در همينجا بهخاك سپرده شدهاند . پنجگور واحهء خوش منظرى است كه از چند قريهء محقر معمور و چند نخيلهء نسبتا بزرگ تشكيل گرديده و در حقيقت خرماى آن به خرماى نقاط ديگر امتياز دارد . » ( سفرنامهء ژنرال سايكس يا ده هزار ميل در ايران ترجمهء حسين سعادت نورى ، انتشارات لوحه ، تهران ، 1363 ، ص 273 ) . ( 89 ) - اصل : فروريه . ( 90 ) - اصل : رسيدهگى . ( 91 ) - خاران ، ناحيهء غربى بلوچستان پاكستان ؛ طايفهء مهم آن نوشيروانيها هستند . نوروز خان پسر آزاد خان خارانى و از عوامل و ايادى معتبر انگليس در منطقهء بلوچستان و خاران بود . ( 92 ) - كذا در اصل . ( 93 ) - منظور امين السلطان است . ( 94 ) - ظاهرا سهو القلم « دريافت دارند » افتاده است . ( 95 ) - سفرنامهء سايكس ، يا ده هزار ميل در ايران ترجمهء حسين سعادت نورى ، انتشارات لوحه ، 1363 ، ص 123 . ( 96 ) - همان ص 272 . ( 97 ) - مرغك و دهبكرى دو منطقهء كوهستانى و ييلاقى مصفا در بين راه بم - جيرفت . فاصلهء مرغك تا بم حدود شصت كيلومتر و دهبكرى تا بم كمتر از هفتاد كيلومتر است . ( 98 ) - ظاهرا اين نامه در جريان سفر عبد الحسين ميرزا فرمانفرما به رودبار و بلوچستان در 1311 نوشته شده است . يادداشتهاى بخش دوم : 1311 تا 1312 ( 99 ) - كذا در اصل . ( 100 ) - اصل : شكرگذار . ( 101 ) - وزير دفتر ميرزا محمد حسين پسر بزرگ ميرزا هدايت اللّه وزير دفتر كه از سال 1296 به نيابت وزارت دفتر يعنى به معاونت پدرش منصوب شد و در 1310 پس از مرگ ميرزا هدايت اللّه بجاى پدر به وزارت دفتر رسيد . ( وزارت دفتر مسئوليت تنظيم امور مالى مملكت را برعهده داشت چيزى چون وزارت دارائى ) . نظام الملك ميرزا