را دارم كه پسر خود را به سلطانى برقرار كنم . صد و پنجاه تومان هم مىداد ، با وصف اين قبول نكرديم و حكم را از براى شما فرستاديم . اگر به پسر او مىدهيد اسم او را در حكم نوشته از برايش ارسال داريد و هرگاه به ديگرى واگذار مىكنيد او را هم به من اطلاع بدهيد » . 99 يادداشتى است از فرمانفرما به اسعد الدوله : « محرمانه اسعد الدوله شرح بازديد را مطلع شدم . كتابچهء سؤال و جواب را هم تماما ملاحظه كردم . راستى و درستى و راست گفتارى و درست كردارى و قابليت و غيرتمندى شما كاملا بر من ثابت و محقق است و حالات و عقايد صحيحه و خوش‌نيتى و خيرخواهى كه در نوكرى ديوان داريد هيچ جاى ترديد نيست . اما چه فايده ، به قول عوام آب از سرچشمه گل‌آلود است و مدار مملكت قسم ديگر است و به وجود من و شما رفع علل از يك مملكت نخواهد شد و من و شما ناجوريم كه اين ملاحظات را مىكنيم . همهء فقراتى كه نوشته‌ايد صحيح و عين دولتخواهى است ليكن پيشرفت ندارد و گذشته از اينها طرف قوى است 341 و بايد از در تسليم و تمكين درآمده و على الحال من و شما تكليفى نداريم و مأمور اين كار احتشام الوزاره است و هرطور صلاح و مقتضى مىداند خواهد كرد . از ما اين بود كه همراهى كنيم و لوازم و استعداد بفرستيم و تكليف خود را به جا آورديم و آنچه من مىدانستم و شما اطلاع داريد در نيك و بد اين امر گفته و حالى كرده‌ايم ؛ با اين تفصيل احتشام الوزاره طور ديگر مقتضى بداند و بگويد در فلان موقع بايد علامت گذارد و فلان ترتيب را داد چه مىتوان كرد ؟ و ما تكليف خود را به عمل آورده‌ايم . فى شهر شوال 1313 . » 342 * * * در اينجا بىمناسبت نخواهد بود كه شواهدى از ميان نوشته‌هاى طرف مقابل نيز در باب كار اين كميسيون و نحوهء رفتار و عملكرد اعضاى آن ارائه دهيم . خانم الا سايكس در كتاب سابق الذكر خود چنين مىنويسد : « اسعد الدولهء پير به سختى كوشيد تا در مورد [ مسئلهء تقدم در ديد و بازديد رسمى بين هيأت ايرانى و انگليسى ] سروصدائى به پا كند ، ولى فرمانفرما كه خود را متحدى ذيقيمت براى انگليسيها نشان داد با هر پستى كه مىآمد به وى خاطرنشان مىساخت كه در صورت ايجاد مانع در راه كميسيون به هرعنوان مورد موأخذهء شديد قرار خواهد گرفت . . . » 343 اين جريان خود مؤيد مطالبى است كه قبلا در مورد مخالفت اسعد الدوله ، با تشكيل كميسيون مرزى و تعيين رسمى مرزهاى بلوچستان در ادامهء خطمشى و سياست سلفش ابراهيم خان سعد الدوله ، گفتيم ( به مبحث مقدماتى قسمت سوم اسناد مراجعه فرمائيد ) . خانم سايكس هم‌چنين مىنويسد : « . . . كار كميسيون به صورت مرتب پيش مىرفت ، گرچه در چند نوبت به علت تمايل اسعد الدوله به اشكال‌تراشى دچار وقفه شد و احتشام [ خانم سايكس در تمام موارد از احتشام الوزاره