عبد الرضا سالار بهزادى
192
بلوچستان در سالهاى 1307 تا 1317 قمرى ( فارسى )
داشت ، عصمت خانم ، يكى از دو دختر اسعد الدوله را به زنى گرفت و از متمولترين ملاكان ايران به شمار مىرفت . دختر نصرت لشكر - خواهر نصرت الملك - به عقد ازدواج شيخ الملك سيرجانى درآمد كه خانوادهء شهابى فرزندان اويند . تنها فرزند نصرت الملك و عصمت خانم ، مرحوم محمد رفيع خان انصارى بود كه ابتدا با دختر عموى خود ازدواج كرد و پسران حاصل اين ازدواج هردو پزشك بوده و ساليان درازى است كه مقيم كشور آلمانند . محمد رفيع خان پس از جدائى از همسر اول خود با دختر مرحوم سركار آقا ابو القاسم خان ابراهيمى پيشواى شيخيه ازدواج نمود كه از اين ازدواج دوّم صاحب فرزندى نشد . مرحوم محمد رفيع خان انصارى كه قسمت عمدهء ثروت افسانهاى و كمنظير موروثى خود را از دست داد و سالها در اوج دو دستگيهاى سياسى بم در رأس مخالفين دائى خود مرحوم على اكبر خان سالار اسعد ( سالار بهزادى ) و پسران او قرار داشت سرانجام در سال 1345 در بازگشت از سفر فريضهء حج در سانحهء اتومبيل همراه با مرحوم زين العابدين خان سالار بهزادى پسردائى خود كه به استقبالش رفته بود در جادهء كرمان به بم كشته شد . ( 332 ) - سليمان خان فرزند اسحق خان پسر ابراهيم خان عرب بسطام بود كه خواهر ابراهيم خان عرب را ابراهيم خان ظهير الدوله در عقد ازدواج خود داشت ، و نصر اللّه خان داماد فتحعلى شاه قاجار و على قلى خان فرزندان ظهير الدوله از اين زن بودند . خواهر سليمان خان را ابراهيم خان سعد الدوله به زنى گرفت كه گوهر تاج خانم معروف به خانم سعد الدوله دومين دختر ابراهيم خان ( ابراهيم خان سعد الدوله دو دختر داشت و صاحب پسرى نشد ) از آن زن بود كه به همسرى غلامحسين خان شوكت الممالك سردار مجلل بعدى پسر ارشد سليمان خان درآمد . سليمان خان از همراهان ابراهيم خان بود كه سالهاى زيادى را با او در بلوچستان گذرانيد و به حكم سعد الدوله حدود پانزده سال فرماندهء ساخلوى بمپور بود و نيز فوج گرمسيرى شوكت ابو ابجمعى او و سپس فرزندان او بود . در 86 - 1285 ه . ق . كه گلداسميد براى تهيهء نقشهء خط سير سيمهاى تلگراف در مكران و نواحى ساحلى بلوچستان مسافرت مىكرد ، سليمان خان از سوى ابراهيم خان با سى سوار مأمور محافظت از او بود . سليمان خان كه بعدا منصب سرتيپى يافته ( وى در 1297 به هنگام سفر فيروز ميرزا فرمانفرما به بلوچستان منصب سرهنگى داشت ، ولى در 1300 در تاريخ منتظم ناصرى در شرح صاحبمنصبان افواج از او به عنوان سرتيپ نام برده شده است ) و لقب بهجت الدوله يافت ، از محترمين و متنفذين ايالت كرمان بود كه آثار و ابنيهء عام المنفعهاى از او در بسيارى نقاط كرمان برجاى ماند ، تا اينكه گذشت ايام و نيز تغيير شرايط زندگى به متروكه شدن و هدم و ويرانى اين ابنيه منجر گرديد . منجمله غلامحسين خان افضل الملك در سفرنامهء خراسان و كرمان خود در منزل چهل پايه در نزديكى راور مىنويسد : « . . . در همين دو سه سال ( بنابر توضيح مصحح دانشمند سفرنامه ، اين نوشته مربوط به سال 1321 ه . ق . است ) مرد بلندنام بااحتشام سليمان خان بهجت الدوله كه از بزرگان بم و بسى محترم است ، محض آسايش زوار و كاروانيان مبالغى خرج كرده كاروانسراى بسيار خوبى در اينجا ساخته . . . و دو حوض آبانبار بسيار خوب در اينجا بنا كرده . . . خداوند بر چنين مردى جزاى خير دهد . » ( سفرنامهء خراسان و كرمان ، تأليف غلامحسين خان افضل الملك و به اهتمام قدرت اللّه روشنى زعفرانلو ، انتشارات توس ، تهران ، بىتا . ، ص 171 ) . سليمان خان بهجت الدوله نياى خانوادههاى عامرى و ابو عامرى بم و كرمان است كه در سال 1323 يا 1324 ه . ق . وفات يافت و از او سه پسر برجاى ماند : اوّل غلامحسين خان كه ابتدا شوكت الممالك لقب داشت ، پس از مرگ پدر بهجت الدوله شد و سرانجام ملقب به سردار مجلل گرديد كه به همين لقب اخير معروف است . وى ابتدا گوهرتاج خانم « خانم سعد الدوله » دختر مرحوم ابراهيم خان سعد الدوله ، دختر عمّهء خود را به زنى گرفت كه از اين ازدواج صاحب يك پسر و دو دختر شد ؛ پس از مدتى ميان زن و شوهر اختلاف افتاد و بدون طلاق از يكديگر جدا شدند پس از مرگ سليمان خان بهجت الدوله ، غلامحسين خان ، اينك ملقب به بهجت الدوله در 1325 دختر حسين خان عدل السلطنه اسفنديارى - سردار نصرت بعد - پسر مرتضى قلى خان وكيل الملك ثانى را ، مشهور به « خانم خانمها » به زنى گرفت و از آن ازدواج نيز صاحب دو پسر و دو دختر شد ؛ غلامحسين خان سردار مجلل عامرى در سال 1317 شمسى درگذشت . پسر ديگر سليمان خان بهجت الدوله حاجى اسماعيل خان بود كه پس از آنكه برادر بزرگ لقب پدر ، بهجت الدوله را به ارث برد لقب شوكت الممالك گرفت و پسر سوم اسحاق خان شوكتنظام .