بلوچستان ندارد ، اگر در آنجا ديديد كه دولت عليه ايران در تحديد حدود خود را مقيد ننمود و به هرچه شما گفتيد تمكين نمود دلايل و جهاتى چند داشت كه از آن جمله يكى رضايت خاطر شما [ يعنى رضايت شارژ دافر انگليس ] بود و ثانيا نصير خان كلاتى طرف مقابله نبود ، 265 اگر قدرى از اراضى غير ذى زرع به آنها واگذار شد در انظار تفصلا و مرحمتا مىنمود ، لكن فقرهء سيستان مخالف اوست و دولت عليهء ايران هرگز نمىتواند برخورد هموار نمايد كه مغلوب امير شير على خان شده باشد و يك وجب از ملك متصرفى خود را به ميل خاطر خود ترك نمايد . . . » 266 در اينجا بىمناسبت نيست به پاداشى كه ميرزا معصوم خان انصارى ، اين مرد وطن‌پرست كه نخواست سر اطاعت در برابر مأمورين انگليسى فروآورد دريافت نمود نيز اشاره‌اى بكنيم . طبق نوشتهء شادروان محمود پس از تجديد و تشديد اختلافات ميرزا معصوم خان با گلد اسميد در جريان كميسيون مرزى سيستان ، هنگامى كه هيأتها براى فيصلهء امر به تهران بازگشتند ، ميرزا معصوم خان از سرپرستى هيأت ايرانى معزول شده و ميرزا ملكم خان معروف به جاى او مأمور اتمام كار شد . ميرزا معصوم خان سپس براى مدت يك سال بدون حقوق از انجام كليهء خدمات دولتى معاف گرديد ! 267 نگارنده را از سرنوشت اين مرد وطن‌خواه پس از آن تاريخ اطلاعى در دست نيست . مقارن اين احوال چنان كه قبلا اشاره شد دولت تزارى نيز با سرعت در حال پيشروى در آسياى مركزى و تصرف نقاط مختلف و خان‌نشينهاى آن منطقه يكى بعد از ديگرى بود . اين پيشروى روسيه در آسياى مركزى باعث نگرانى خاطر شديد دولت انگليس شده و لندن از 1869 باب مكاتبه و مذاكره با پترزبورگ را براى رسيدن به توافقى در امور آسياى مركزى و جلوگيرى از پيشرفت روسيه به سوى دروازهء هندوستان يعنى افغانستان باز نمود . در مورد نحوهء اين توافق و فرمول متوقف ساختن پيشروى روسيه بين وزارت خارجهء انگلستان كه در آن زمان لرد كلارندون 268 مسئوليت آن را برعهده داشت با حكومت هند كه مسئوليت آن برعهدهء لرد ميو 269 بود اختلاف نظر وجود داشت . وزارت خارجهء انگليس عقيده داشت كه بين متصرفات آسيايى تزار با مرزهاى دفاعى هندوستان منطقه‌اى بىطرف ايجاد گردد و نظر خود را در اين‌باره به ضميمهء نقشه‌هايى از ممالك ايران ، افغانستان و كلات ( قبل از كميسيون مرزى ايران و كلات و تعيين حدود رسمى مرزهاى ايران با كلات و با افغانستان ) كه بر پايهء آخرين نقشه‌برداريهاى مأمورين انگليسى توسط انجمن جغرافياى سلطنتى انگليس و تنها بر پايهء تقسيمات نژادى آن مناطق - بدون مشخص نمودن هيچگونه مرز سياسى تهيه شده بودند براى وزارت خارجهء روسيه فرستاد ، امّا لرد ميو و حكومت هند عقيده داشتند كه اگر روسيه واقعا در رابطه با تضمين مرزهاى دفاعى هند حسن نيت دارد مىتواند همچون بريتانيا در شمال غربى هند ، در مرزهاى جنوبى خود دست به تشكيل ممالك دفاعى و پوششى به ظاهر مستقل و تحت نفوذ خود - طبق الگوى مملكت كلات بزند و به اين ترتيب پيشرفت طرفين به سوى يكديگر با