مورخهء سوم شهر صفر المظفر 1288 آن دوست مشفق مهربان از سبب حضور مردم كلات در اينجا استفسار نموده‌اند . دوستدار از مضمون مراسلات و اظهارات سابقه و جديدهء خود متعجب است كه آن گرامى دوست مشفق ملتفت نشده‌اند كه عاليجاه سردار فقير محمد خان مخصوصا براى ملاقات آن دوست مكرم مهربان به اينجا آمده‌اند و عاليجاه ملاعطا محمد داروغه مثل مترجم و امداد كنندهء عاليجاه مشاراليه است و ديگران اينجا آمده‌اند كه شايد وجود آنها براى شهادت در اين مأموريت لازم مىشود و سايرين به غير جمعيت بطور دوستانه متحمل زحمات زياد براى آمدن به اينجا شده‌اند . در باب بيرون شدن سرباز از كج از قرارى كه تحقيق به عمل آمد اگر همينطور سرباز و غيره در آنجا آمده باشند يقينا قبل از تعيين شدن و آمدن مأمور كلات براى اين مأموريت خواهد بود و چون كج از متصرفات كلات است و بر رأس سرحد متصرفى حاليه شمرده نمىشود ، دوستدار در اين وقت خود را مختار نمىبيند كه اينها را از كج بيرون نمايد . زياده زحمتى ندارد . فى سوم شهر صفر المظفر 1288 » 241 چند نكتهء عنوان شده در اين نامهء گلدا سميد فوق العاده جالب توجه است : يكى اينكه مأمورين كلات تعدادى از افراد خود را به عنوان شاهد از كلات همراه آورده بودند كه در هرنقطه لازم شود طبق مصالح و به صلاحديد ماژور هريسون و ديگر مأمورين انگليسى شهادت بدهند و مصداق جالبى از ضرب المثل معروف فارسى ارائه نمايند ! نكتهء جالب ديگر اينكه مأمورين خان كلات عده‌اى سرباز و دو عراده توپ با خود به همراه آورده و به نشانهء تصرف كلات در كج مستقر نمودند و ژنرال حكم انگليسى نيز ورود اين عده سرباز را به كج « اگر شده باشد » ، « يقينا قبل از تعيين شدن و آمدن مأمور كلات براى اين مأموريت » دانسته ، يعنى تصرف مسلحانهء كلات در كج را كه طبق نوشتهء ميرزا معصوم خان هم‌زمان با ورود هيأت نمايندگى كلات صورت گرفته بود ، مربوط به قبل از تشكيل كميسيون دانسته و لاجرم « كج از متصرفات كلات است » ! در نامهء ديگرى از ميرزا معصوم خان به وزير خارجهء ايران به تاريخ بيست و نهم شهر صفر المظفر 1288 كميسر ايران گزارش مىدهد : « . . . مأمور مخصوص انگليس موافقت با كمترين غلام و مطابقت با قرارداد وزارت جليلهء امور خارجه و سفارت انگليس ننموده و فدوى بىنيل مقصود به مراجعت بمپور و توقف آنجا . . . مجبور آمد . . . و جسارت مىنمايد كه به نمك با محك اعليحضرت اقدس همايون شاهنشاهى روحنا فداه قسم كه اين مأمور [ گلد اسميد ] بجز حمايت و تقويت مأمور خان كلات و تحصيل سند كه كج و تمپ و بليده و مند و كوهك و اسپندار و بلكه بيشتر سرباز و دشت باهو 242 تعلق به خان معزى اليه دارد خيال ديگر نداشته و از اين كمترين نهايت دلخورى را دارد . . . » 243 براى پىبردن به نيات واقعى امپراتورى بريتانيا در مورد بلوچستان توجه دقيق به شرحى كه ژنرال گلد اسميد در مورد آن سرزمين و مأموريت حكميت خود به عنوان مقدمه بر كتاب ايران شرقى ، جغرافى و شرح وقايع ( Eastern Persia , Geography and Narrative ) تأليف سرگرد سنت جان لووت ( Major St . John Lovett ) و سرگرد ايوان اسميت