طوايف بلوچستان مىتوانست براى دولت ايران مسئله‌ساز باشد . لرد كرزن مىنويسد : « در آن هنگام حناى انگليس در دربار ايران رنگى نداشت و اين پيشنهاد نه فقط با مقاومت شديدى از جانب عناصر مرتجع ، يعنى همان عده‌اى كه با هركار تازه‌اى در ايران مخالفت مىنمايند مواجه شد ، بلكه بدبينى حسادت‌آميز مشاوران شاه را نيز برانگيخت و ايشان مىپنداشتند كه لابد غرضى از آن كار در ميان است . سرهنگ استيوارت آن خط را بررسى كرد ، ولى دست خالى بازگشت . . . » 212 ايستويك به محض آنكه به سمت شارژ دافر سفارت در تهران تعيين گرديد ، فورا در اين مورد دست‌به‌كار شده ، ابتدا موافقت امين الدوله 213 را با اين موضوع جلب نموده ، صورت قراردادى در اين مورد را آماده كرد . در همان نخستين ملاقاتى كه وى به عنوان كاردار سفارت با شاه داشت و طى آن موضوع هرات و سيستان مورد مذاكره واقع شد ، موضوع خط تلگراف را نيز پيش كشيده موافقت شاه را جلب نمود . عصر همان روز متن امضاء شدهء قرارداد از سوى شاه براى ايستويك فرستاده شد و به قول ايستويك ، « . . . موضوعى كه مدتها در مذاكره بود و تمام نمىشد در يك روز خاتمه پيدا كرد . » 214 در اين اوان دولت تزارى به تدريج از ضربهء شكست كريمه و مرگ نيكلاى به خود آمده ، سياست آن كشور در آسياى مركزى دوباره فعال مىشود . چنين به نظر مىرسد كه تا اين زمان تمام سياست روسيه در آسياى مركزى به طور كلى مبنى بر تشويق و كمك به ايران براى پيشرفت در اين منطقه بوده و اساس نقشهء استراتژيك آنها را اين اصل تشكيل مىداد كه ايران به پشت مرزهاى هندوستان برسد و آنگاه ارتش روسيه در موقع مقتضى از طريق استرآباد و خراسان به هرات رفته ، از آنجا هندوستان را مورد تهديد قرار دهد . اينك در آغاز دههء 1860 روسيه كاملا به بيهودگى آن نقشه پىبرده و واقف شده بود كه دولت ايران در برابر دفاع سرسختانهء سياسى و نظامى انگليس هرگز قادر به تملك هرات و قندهار نمىبود . از اينرو پترزبورگ استراتژى خود را به نقشه‌اى كه تا آن زمان به نظر انگليسيها و نيز خود روسها اگر نه غيرممكن حداقل بسيار مشكل مىنمود تغيير داد : گذشتن از كويرهاى قره‌قوم و قزل‌قوم ، اشغال و تصرف امير نشينهاى ماوراء النهر و مآلا اشغال افغانستان و تهديد مستقيم هندوستان . در 61 - 1860 خاك خوقند به تدريج به تصرف ارتش تزارى درآمد . در 1865 ژنرال چرنايوف تاشكند را تصرف كرد . در 1866 ژنرال زمانوسكى قشون امير بخارا را شكست داد و در 1867 ايالت حاكم‌نشين تركستان روسيه تشكيل شد . در 1868 سمرقند به تصرف قواى تزارى درآمد . در 1869 بندر كراسنوودسك ( Krasnovodsk ) ( يا قزل‌سو ) در ساحل شرقى درياى خزر توسط روسيه تصرف شد . در 1870 دولت روسيه بندر نظامى ميخائيلووسك را در كرانهء شرقى درياى خزر بنا كرد تا به عنوان پايگاه عمليات نظامى در آسياى مركزى مورد استفاده قرار گيرد . در 1871 منطقهء گولچه در شرق منطقهء ماوراء النهر از دست‌چين خارج شده و به تصرف روسيه درآمد و در غرب ماوراء النهر نيز مصب رود اترك به دست روسها افتاد . خيوه در 1873 تسخير شد و بر همين روال هرسال با سرعت فزاينده‌اى ناحيه بعد از ناحيه از