گفتار دربارهء همدان كلبى گويد : همدان را به نام همدان بن فلوج بن سام بن نوح نام كرده‌اند . همدان و اصفهان دو برادر بودند ، يكى شهر همدان را بنياد كرد و ديگرى اصفهان را . يكى از پارسيانم گفت : واژهء همدان ، واژگونهء نادمه است ، يعنى دوست داشته شده و محبوب . از شعبه روايت كنند كه گويد : شهرهاى جبال مانند لشكرى است كه همدان ميدانگاه آنهاست ، و آن از همهء شهرهاى جبال آبى گواراتر و هوايى خوشتر دارد . ربيعة بن عثمان گويد : همدان در ماه جمادى الاولى فتح شد ، بر سر شش ماه از كشته شدن عمر بن خطاب . و در سال بيست و چهار هجرى ، امير « 1 » همدان مغيرة بن شعبه بود . و در خبرى ديگر گويد : مغيرة بن شعبه كه از سوى عمر ، پس از عمار ياسر ، عامل ( كاردار ) * 74 كوفه بود ، جرير بن عبد اللّه بجلى را در سال بيست و سه به همدان فرستاد . همدانيان با او به پيكار برخاستند . چشم جرير تيرى برداشت ، گفت ، آن را پيشكش درگاه خدا كنم ، كه چهره‌ام را بدان

--> ( 1 ) - ياقوت و نسخهء عكسى ( ورق 113 ، الف ) : فاتح همدان .