و چهار جاى مردمش از همه ، به سلاح آشناترند : همدان و حلوان و سپاهان و شهر زور . و ده جاى ، آبش از همه ، سبكتر است : دجله و فرات و گندىشاپور و ما سبذان و بلخ و سمرقند و قزوين و آب سورا ، كه چشمه‌يى است در كرمانشاهان و ذات المطامير و فنجايى ، دهكدهء برف ما سبذان . و يازده جاى مردمش از همه فريبكارترند : خراسان و سپاهان و رى و همدان و ارمينيه و آذربايجان و ما سبذان و مهرجان‌قذق و شوشتر و مذار و ارتوى ( ارتون ) . و هفت جاى ، ميوه‌اش از همه بهتر است : مداين و شاپور و ارجان و رى و نهاوند و ما سبذان و حلوان جبل . و هشت جاى ، مردمش از همه كوته‌بين‌ترند : بندنيجان و ماسبذان و مهرجان‌قذق و اردشير خره و رامهرمز و ارمينيه و آذربايجان و بحروف و يكى از دهكده‌هاى قم ، كه از آن براى جنگ با اعراب چهار هزار مرد بيرون آمدند حالى كه با هر كدام كارگرى و ستوربانى و نانوايى و آش‌پزى بود و آن همه در اسفيدهان كشته شدند و جز يك مرد از ايشان كس باز نگشت . و شش جاى مردمش از همه دون‌ترند : بندنيجان و بادرايا و باكسايا و بهندف و رود قهقور در ماسبذان و رود جرود در نهاوند . و او ( قباد ) از مداين تا رودخانهء بلخ ، در همهء راه ، هيچ سرزمينى نيافت كه هوايش از كرمانشاهان تا گردنهء همدان ، خوشتر و آبش گواراتر و نسيمش لذت بخش‌تر باشد . اين بود كه قرماسين را ساخت ، و ويژهء خويش كاخى بلند بر روى هزار ستون بنا كرد . پس قرماسين كلمه‌يى است پارسى ، يعنى : كرمانشاه . خسروان از آن پس ، از مداين تا گردنهء همدان و قصر شيرين « 1 » بناها ساختند . سپس قباد از فارس و خراسان ، مردم گرانمايه و زيبا و متمدن و دلاور را بياورد ، و در كرانهء دجله جاى بداد . و كسانى را كه در شرافت از اينان

--> ( 1 ) - در نسخهء عكسى آمده است كه : « قصر شيرين ، مقبرهء ساسانيان و عقرقوف ، مقبرهء كيانيان بود . » ( ورق 97 ، الف )