أحمد بن محمد الهمذاني ( ابن الفقيه الهمذاني ) ( مترجم : ح . مسعود )
3
البلدان ( بخش مربوط به ايران ) ( فارسى )
بسم اللّه الرحمن الرحيم رب يسر گفتار دربارهء فارس و كرمان و مكران و سيستان و زمين داور ، و شهرهاى جبل ( كوهستان ) ، چونان كرمانشاهان و همدان و به ويژه سپاهان اگر چه آن خود مستقل است * 1 « 1 » - و گفتار دربارهء رى و قزوين و ابهر و زنجان ( زنگان ) ، و شهرهاى آذربايجان و ارمنستان و خورههاى آن ، و اخبار خزر و يأجوج و مأجوج ( گليم گوشان ) و خبر سد و سازندهء آن ، و اخبار باب الابواب ( در بند ) و بنياد نهندهء آن . و گفتار در تاريخ خراسان و طبرستان و رويان ، و ترك و تاريخ و نژاد آنان و اخبار شاهان و حكمرانان ترك و شهرهاى ايشان . ما در آغاز كتاب ، پوزش خواستيم . و علت دراز شدن كتاب را گفتيم « 1 » * 2 . اكنون اگر در پيوند و نگارش آن ، لغزشى روى داده است و چيزى نابجاى آمده است ، يا شهرى و اقليمى را در جاى خويش نياوردهايم ، خواستاريم كه هر كس در آن نگرد و آن را خواند ، چون به لغزشى رسد يا از خطايى آگاه شود ، بر ما ببخشايد كه حكيمان گفتهاند : « كسى كه خواست به نويسندگى پردازد يا به نگارش كتاب دست يازد يا خويشتن به سرايش شعر بدارد ، پس آنگاه خطبهيى فراهم كرد ، يا رسالهيى نگاشت ، يا چكامهيى سرود ، بايد فريفتهء خويش و هنر خويش نشود و آن را
--> ( 1 ) كلماتيكه با ستاره مشخص گرديده در تعليقات شرح داده شده است .