أحمد بن محمد الهمذاني ( ابن الفقيه الهمذاني ) ( مترجم : ح . مسعود )
244
البلدان ( بخش مربوط به ايران ) ( فارسى )
آنجاست . حدود ص 175 . و بر زمين مصر درياچهاى هست شور ، و در آن جزيره - هاست و به كشتى بتوان شدن و از جمله تنيس و دمياط است . و از حد اين دريا تا حد شام همه ريگ است گوناگون نيكو [ رنگ ] ، آن را جفار خوانند و يك حد جفار به درياى روم دارد و . . . و ديگر كناره سوى ريف مصر تا حدود قلزم . فرما بر كنارهء دريا باشد . شهركى خوش و آبادان و از فرما تا تنيس دو فرسنگ باشد در اين دريا . مسالك و ممالك 55 - 56 ( 176 ) 107 / 15 : ماميران - نوعى از : « عروق الصفر » . و آن دوايى باشد زرد رنگ به سبزى مايل ، گرم و خشك است در چهارم ، يرقان را نافع است و آن را بقلة الخطاطيف و شجرة الخطاطيف خوانند . گويند چون بچهء پرستوك در آشيانه نابينا شود مادر وى شاخى از ماميران آورده در آشيانه نهد ، چشم بچهاش بينا گردد . نيز مير ميران و مريران و خاليدونيون بدان گفته شود . بقلة الخطاطيف ( - سبزى پرستوها ) اسم عربى آن است . رك : تحفه و مخزن و دزى و عقار و برهان ذيل ماميران و خاليدونيون ، و حواشى آقاى دكتر معين ، ماميران دو نوع است : 1 - ماميران كبير - حشيشة الخطاطيف الكبرى Chelidoniumma Jus 2 - ماميران صغير - بقلة الخطاطيف الصغرى Ficariaranuncu Ioides رك : احياء التذكره ، چاپ مصر ، ص 576 - 577 ( 177 ) 111 / 16 : دريايى غبار خيز - عبارت متن ( ص 273 ) . « على بحر عجاج » با تشديد جيم . عجاج به معناى غبارپراكن و غبار خيز است . و يوم عجاج يعنى روزى غباردار و غبار آگين . ظاهرا مراد از وقوع رى بر كنار دريايى غبار خيز ، نزديكى آن است به كوير مركزى . در مورد رى و اخبار درباره آن ، رك : سفينة البحار ، ج 1 ص 542 . دربارهء دولاب و درختى كه در آن بوده است ، در نسخهء عكسى ( ورق 142 آ ) روايتى از حسن بن على فضال ، از حضرت صادق ، عليه السلام ، نقل مىكند كه در آن : اشاراتى به ملاحم است . و آنچه اندكى پس از اين مؤلف آورد كه بليناس براى ايمنى مردم رى از غرق طلسمى ساخت زيرا آن بر كرانه درياى غبار قرار داشت ، ظاهرا مقصود ايمنى مردم است از آمدن خاكها و غبارهاى اطراف و كوير . ( 178 ) 111 / 18 : آدم بن - آدم بن عبد العزيز بن عمر بن عبد العزيز بن مروان بن حكم . ابو العباس سفاح بر او منت نهاد و از ميان امويانى كه يافت و بكشت ، او را معاف داشت . از اوست در ستايش ايوان كسرى :