زومات گويند . ليكن محتمل است كه زم كه لسترنج آن را كتابت اشتباهى مىداند ، صورت تعريب همان زومه باشد . در هر حال ما با ترجيح دادن نظر لسترنج كه صحيح آن را زومه و كلمه را كردى مىداند ، و هم به لحاظ تطابقى كه اين نظر با موارد استعمال ( محال اكراد ) دارد ، همان زومه را در ترجمه آورديم . و در مورد متون عربى ، نسبت اشتباه را ، به احتمال تعريب ، نپذيرفتيم . اضافه مىكنم كه در نسخهء عكسى ( ورق 94 آ ) به صورت زموم و رموم و زم و رم هر دو كتاب شده است . و از جمله گويد : « زموم الاكراد بفارس و تفسير الرموم محال الاكراد و منازلهم » . و روشن است كه در اين متن صورت مكتوب ( با راء ) ، تصحيف كاتبان است . ( 50 ) 17 / 2 : پنج خوره - ايالت فارس به پنج ولايت تقسيم شده است بدين قرار : 1 - كورهء اردشير خره كه شيراز كرسى آن كوره و هم مركز ولايت آن بود . 2 - كورهء شاپور خره ، كه كرسى آن شهر شاپور بود . 3 - ارجان كه شهرى به همين نام كرسى آن بود . 4 - اصطخر كه شهر قديمى پرس پليس ، پايتخت فارس در عهد ساسانيان ، كرسى آن بود . و بالاخره كورهء دارابجرد كه شهرى به همين نام كرسى آن بود . در زبان فارسى قديم ، كلمهء خره به معنى روشنى است . بنا بر اين ، ايالت اردشير خره و شاپور خره ، به ياد بود و به افتخار اردشير ، مؤسس سلسلهء ساسانى ، پسرش شاپور ، كه يونانيان او را ساپور مىناميدند ، نام گذارى شده بود . جغرافى نويسان عرب ، فارس را به دو منطقه ، قسمت مىكردند . منطقهء گرم كه آن را « جروم » و منطقهء سرد كه آن را « صرود » مىخواندند . سرزمينها ، 267 - 268 ( 51 ) 17 / 5 : با كارزار - عبارت متن - على المعمول - : « افتتحت عنوة ( ص 204 ) » عنوة ( بر وزن رحمت ) به معناى قهر و اجبار است : « اخذته عنوة ، اى : قسرا و قهرا ، من باب اتيته عدوا » . و شهرى و سرزمينى را مفتوح عنوه گويند كه با كارزار و مقاتله گرفته و فتح شده باشد : « فتحت هذه البلدة ، عنوة ، اى : فتحت بالقتال » . در برابر آن « مفتوح صلحا » است . يعنى شهرى كه بى كارزار گرفته شود . ازهرى گويد : عنوه هم به معنى غلبه است و هم تسليم و طاعت ، و از اين است شعر كثير عزه كه فراء روايت كرده است : فما اخذوها عنوة عن مودة * و لكن ضرب المشرفى استقالها اخفش گويد : العانى ( از مصدر عنوة ) به معنى اسير است . و از اين است سخن پيامبر ( ص ) « اطعموا الجائع و فكوا العانى - گرسنگان را غذا دهيد و اسيران را رها سازيد »