أحمد بن محمد الهمذاني ( ابن الفقيه الهمذاني ) ( مترجم : ح . مسعود )

148

البلدان ( بخش مربوط به ايران ) ( فارسى )

است به نام سعيد آباد ، و آن شهرى كوچك است ، ليكن منبر دارد . سپس رويان است . و اين بزرگترين شهر كوهستان است . در كوهستان ، از ناحيهء [ حدود ] « 1 » خراسان شهرهايى [ ] است به نام لارز و شرز و دهستان « 2 » . چون از لارز گذرى در كوههاى و نداد هرمز افتى . چون از اين كوهها گذرى ، در كوههاى شروين افتى . و اين مملكت « 3 » [ مازيار ] بن قارن است . سپس ديلم است ، سپس گيلان . بلاذرى گويد : طبرستان هشت خوره است . [ ز آنهاست ] خورهء ساريه و آمل . و از روستاهاى آمل است ، ارم خواست بالا ، ارم خواست پايين و مهروان و اصبهبدان ( اسپهبدان ) و ناميه ( نامشه ) و طميش . ميان ساريه و شلنبه ، از راه كوه ، سى فرسنگ است و بيشتر آن از گرگان است و برخى از طبرستان . ميان ساريه و ناميه و طميش بيست فرسنگ است . ميان ساريه و مهروان ده فرسنگ است . ميان ساريه و دريا سه فرسنگ است . ميان آمل و ساريه سيزده فرسنگ است . ميان آمل و رويان دوازده فرسنگ است . ميان آمل و شالوس ، كه در ناحيهء گيلان است ، بيست فرسنگ است و ميان گيلان و رويان دوازده فرسنگ است . شالوس و لارز و شرز و ونداشورج ، از شهرهاى رويان است . سپس گيلان است . درازاى طبرستان ، از گرگان تا رويان سى و شش فرسنگ است و پهنايش بيست فرسنگ . و نخستين كس كه دامنه‌ها به او واگذار شد شروين بود . . . بنداد هرمزد « 4 » . بنداد هرمزد ، زينهار يافته ، نزد رشيد رفت . رشيد او را اسپهبد خراسان كرد .

--> ( 1 ) - نسخهء عكسى ( ورق 150 ، الف ) . ( 2 ) - رك : حدود ص 144 . ( 3 ) - عبارت متن ( ص 303 س 7 ) : « ملكة ابن قارون » و غلط چاپى است . نسخهء عكسى : مملكه . . . ( ورق 150 ، آ ) . ( 4 ) - كذا . متن ص 304