المنسوب للإمام علي ( ع ) ( مترجم : مولانا شوقى قرن 9 ه - )
پيشگفتار و مقدمه 35
ديوان اشعار منسوب به حضرت امير المؤمنين على ( ع ) ( فارسى )
ج ) اوضاع ادبى قرن نهم و اوايل قرن دهم هجرى از نظر سياسى عهدى پرآشوب و كشمكش ميان شاهزادگان تيمورى و جنگ و ستيز آنان با تركمانان و سرانجام حمله ازبكان به ايران بود اما علاقه و توجه شاهان ، شاهزادگان و امراى تيمورى و تركمان به شعر و ادب فارسى ، اين دوره را به يكى از ادوار پررونق در زبان و ادبيات فارسى تبديل كرد . اگر به كتب تاريخ كه در اين زمان نوشته شده بنگريم به نام و آثار عده زيادى از شعرا و نويسندگان برمىخوريم كه اكثر آنان ملازم دربار تيموريان و تركمانان بودند . در كتاب روضة الصفا ( ميرخواند ) و حبيب السير ( خواند مير ) پس از ذكر حوادث دوران سلطنت هر يك از پادشاهان به نام وزرا ، دانشمندان و شاعران آن دوران و شرح حال مختصرى از آنها اشاره شده است 20 . كتب تذكره و شرح حال كه در اين عهد نگارش يافته ، همچون مجالس النفائس ( امير علىشير نوايى ) و تذكرة الشعراء ( دولتشاه سمرقندى ) نيز به معرفى بسيارى از شعرا و نويسندگان اين دوران و آثارشان پرداختهاند . امير علىشير نوايى چندين تن از شاهان ، شاهزادگان ، وزرا و امراى تيمورى و تركمانان را كه شعر مىسرودهاند نام مىبرد 21 و روشن است كه اشتغال به شعر و شاعرى در اين عهد نه تنها در ميان مردم عادى يا علما و تحصيلكردگان بلكه در بين شاهان و امرا نيز رواج داشته است . دربار سلاطين تركمان نيز از منشيان زبردست فارسى نويس و مورخان و ادباى بزرگ و شاعران استاد خالى نبود و حتى تعدادى از اين سلاطين خود نيز شعر مىسرودند . همين امر موجب شد كه تبريز به يكى از مراكز بسيار مهم ادب فارسى تبديل شود و تا دوران تشكيل پادشاهى صفوى همچنان اهميت خويش را حفظ كند . از ميان امراى قراقوينلو ، جهانشاه و پسرش پيربداق شعر مىسرودند . جهانشاه با جامى مكاتبه مىكرد و يك بار نيز ديوان اشعار خود را براى نظرخواهى به نزد او فرستاد . جامى در جواب او قطعهاى سرود و برايش ارسال كرد 22 . از پادشاهان آققوينلو اوزون حسن و پسرش سلطان يعقوب كه اميرى شاعر و خوشطبع بود از شعرا و نويسندگان بسيار حمايت مىكردند . هنگامى كه جامى در بازگشت از سفر