كمال الدين حسين بن حسن خوارزمي
مقدمهء كتاب 28
ينبوع الأسرار في نصايح الأبرار ( فارسى )
دريافت كه در نظر وى با تهذيب نفس و تزكيهء باطن و توجّه به طاعات و اجراى احكام اسلام و پيروى از آداب تربيت ، مىتوان به سر منزل حقيقت رسيد « 1 » ، و اين همه بعد از عنايت پروردگار و هدايت قادر متعال ، هنگامى سودمند و ثمربخش خواهد بود كه با متابعت از حضرت مصطفى ( ص ) و پيروى از ائمّهء هدى شوق كسب معرفت و شناختن حقيقت در دل حاصل شود . « 2 » چنين مىنمايد كه او خود در اواخر ، پى سپر اين طريق گرديده ، با شستن دست از مدح اين و آن ، به ترك ملازمت و مصاحبت اميران و بزرگان گفته ، اوقات خويش را در خدمت به خاندان نبوّت و مدح آل رسول گذرانيده است ، چنان كه در مقصد الاقصى چنين مىآورد « 3 » : « . . . در اين ايّام دل و جان و دست و زبان و ساير اعضا و اركان اين بندهء ناتوان مشغول خدمتگارى خواجهء هر دو جهان است ، با آنكه مقصّرم ، از روى اعتراف در مخاطبهء آن درّهء صدف عبد مناف مىگويم : من بنده گرچه نظم ثناى تو مىكنم * نظم ثناى تو نه براى تو مىكنم خود را بزرگ مىكنم اندر ميان خلق * نى آنكه خدمتى به هواى تو مىكنم بسيار هرزه گفتهام از بهر هر كسى * اكنون تداركش به دعاى تو مىكنم » تاريخ ولادت و برخى از سوانح زندگى او از تاريخ ولادت او گرچه در هيچ اثرى خبرى ديده نشد ولى با قراينى كه در دست است به ظنّ نزديك به يقين مىتوان گفت در حدود اواسط نيمهء دوم قرن هشتم هجرى ( يعنى بين سالهاى 770 تا 780 ) چشم به جهان گشوده و تأييد اين نظر را در كتاب ينبوع الاسرار كه به سال 832 هجرى تأليف گرديده چنين بيان نموده : « چنان كه پيش از چند سال كه هنوز غصن شباب رطيب و برد حداثت قشيب و شكوفهء امل طرى و فهم از خلل برى بود و ميلان طبيعت به اظهار فصاحت زيادت ، و غليان شوق به احراز قصب سبق در مضمار بلاغت بىنهايت و عدّتى آماده ، گوهر اين معنى سفته
--> ( 1 ) . ر . ك : ص 46 متن كتاب . ( 2 ) . ر . ك : اعتقاد و مذهب و مشرب او . ( 3 ) . اوايل كتاب .