عزيز الدين النسفي ( مترجم : دهشيرى )
61
مجموعه رسائل ( كتاب الإنسان الكامل ) ( فارسى )
تفاوتهاى عمده بين ( 1 ) و ( 2 ) و ( 3 ) چنين است : پايان بند 17 تفاوت دارد ( در نسخهء V طولانىتر از نسخههاى BU است ) . آغاز بند 23 در ( 1 ) وجود ندارد . پايان بند 25 در سه صورت رساله با هم تفاوت دارد ، امّا ( 2 ) و ( 3 ) قسمت مشتركى دارند . فصل 15 در ( 1 ) وجود ندارد . رسالهء II سه صورت نگارش دارد . نسخههاى خطى مورد استفاده بدين شرح است : ( 1 ) OWSU . ( 2 ) BX . ( 3 ) KV . در نسخهء V آغاز وجود ندارد . در ( 2 ) اين رساله بنام منزل هفتم خوانده شده و در ( 3 ) منزل ششم . اين امر حاصل نسخهء K كه تركيبى است نمىباشد و از نسخهء V كه قسمت آغاز را ندارد نتيجه شده است ، امّا نسخههايى نظير M , C يا بخش آخرين Z كه باهم مقابله نشدهاند موجب آن امر است . مشخصات آن : بند 2 فقط در ( 1 ) وجود دارد ، در صورتى كه بندهاى 27 - 29 در ( 2 ) و ( 3 ) جاى خود را به قسمتى كوتاه در باب « اهل وحدت » سپردهاند . ( 3 ) جاى فصل 5 را به قسمتى داده است كه آن رساله را بلافاصله به رسالهاى كه پس از آن آمده است ( رساله XIX ) وابسته كرده است . در عوض ، داراى قسمتى الحاقى در پايان بند 11 و پيش از بند 14 مىباشد . ( 2 ) و ( 3 ) پس از بند 15 قسمتى افزودهاند ، اين قسمت الحاقى در ( 3 ) مبسوطتر است . روىهمرفته ( 2 ) بهنظر خلاصهاى از ( 3 ) مىنمايد . رسالهء III دو نوع نگارش دارد كه اندكى باهم فرق دارند . نسخههاى مورد استفادهء آن چنين است : ( 1 ) NWSU و O . ( 2 ) نسخهء V . نسخهء V بهجاى فصول 8 و 9 ، تنها يك فصل ( در صفحهء 434 آمده است ) دارد . نسخهء O گاهى نسخهبدلهايى دارد مطابق نسخهبدلهاى نسخهء V . رسالهء VI سه نوع نگارش مختلف دارد . نسخههاى خطّى مورد استفادهء آن بدين شرح است : ( 1 ) OWSU ، ( 2 ) BX ، ( 3 ) V ، نسخهء K ( 2 ) و ( 3 ) را باهم تركيب مىكند . O ، و بهندرت U ، با KBVX در