عزيز الدين النسفي ( مترجم : دهشيرى )
40
مجموعه رسائل ( كتاب الإنسان الكامل ) ( فارسى )
2 تصانيف نسفى بررسى نسخههاى خطّى آثار نسفى به ما امكان داد تا توضيحات فريتس ماير را از برخى جهات با دقت و روشنى بيشترى بيان كنيم . ما در اينجا به نوشتههاى نسفى ، به غير از آثارى كه در اينجا با ذكر اين توضيحات نشر مىكنيم ، نظرى اجمالى مىافكنيم . 1 . كتاب التنزيل و بيان التنزيل ( فريتس ماير ، شمارهء 1 و 5 ) يگانه عنوان مسلّم نخستين اثر كتاب التنزيل است و هيچچيز به ما اجازت نمىدهد تا « الأرواح » را بر آن عنوان بيفزاييم . اين رساله مسائل بسيارى را طرح مىافكند كه حلّ آنها دشوار است . متنى كه ما در اختيار داريم آيا همان متن حقيقى كتاب التنزيل است ؟ گفتن اين سخن دشوار است . نكاتى كه از مقدّمهء بيان التنزيل مستفاد مىشود گويى مخالف اين نظر است . نخست ما در آن مقدّمه چنين مىخوانيم : « جمعى از ياران از من خواستند كتابى تصنيف كنم مشروحتر از كتاب التنزيل ، ولى مختصرتر از كشف الحقائق . زيرا در مكتوب خود به من گفته بودند كه كتاب التنزيل بيش از حدّ موجز و فشرده است و بدين سبب به قدر كافى محتواى آن را درك نمىكنيم ، در صورتى كه كتاب كشف الحقائق بيش از اندازه مبسوط است و به همين علّت نمىتوانيم آن را به خاطر بسپريم . من خواهش ياران خويش را پذيرفتم و از خدا يارى و توفيق طلب كردم : زيرا اوست كه دعاها را اجابت مىكند و مجيب الدعوات است . من اين كتاب را در ده باب ، بر طبق نظم كتاب التنزيل