عزيز الدين النسفي ( مترجم : دهشيرى )

16

مجموعه رسائل ( كتاب الإنسان الكامل ) ( فارسى )

بخش اعظم آثار نسفى نشر نشده است و تا آنجا كه ما اطّلاع داريم ، تنها دو اثر از جمله اين آثار ، يعنى مقصد الاقصى و زبدة الحقائق ، در تهران ، در دنبالهء تفسير جامى بر لمعات شيخ فخر الدين عراقى ، در سال 1303 ( 1886 - 1885 ميلادى ) با چاپ سنگى طبع شده است ( ص 242 - 129 ) . با اين وصف نسخه‌هاى دست‌نويس آثار وى بسيار متعدد مىباشد و خلقى كثير آن‌ها را خوانده‌اند . همين امر خالى از معايبى نيست . نوشته‌هاى وى به سبب همين شهرت عام بسى آسيب ديده و نسخهء دست‌نويس آنها بسى غامض و پيچيده است . سبك نگارش نسفى كه ساده و روشن است ، به آسانى مورد جعل و تقليد قرار مىگيرد . وانگهى ، مؤلف گويى خود بارها موضوع واحدى را تكرار كرده و از يك رساله دو يا چندين نگارش مختلف به دست داده است . اين نقايص به ويژه در مورد يك مجموعه از رساله‌هاى وى ، يعنى همين مجموعه‌اى كه ما در اينجا نشر مىكنيم ، محسوس مىباشد . طرح آن در مقدّمه با صراحت كافى ترسيم نشده است تا بتوان بوالهوسى كاتبان و گردآورندگان را پيش‌بينى كرد و مانع از آن شد كه آنان موضوعات را به شيوهء خود تقسيم كنند . ما ، در واقع ، با سه مجموعهء مختلف سروكار داريم كه مشتمل بر رساله‌هايى است كه بخش اعظم آنها يكسان يا نزديك به هم مىباشد ، و با نظم مختلفى طبقه‌بندى شده است . اين مجموعه‌ها يا بدون ذكر مؤلف آنها دست به دست گرديده ، يا با يكى از عناوين سه‌گانهء گوناگون رواج يافته است كه همه ساختگى و مقلوب مىباشد . برخى از نسخه‌هاى دست‌نويس گويى مىخواهند دو يا سه روايت و نگارش گوناگون را با هم سازگار سازند و تا آنجا پيش مىروند كه رساله‌اى واحد را به دو روايت مختلف عرضه كنند ولى با عناوين مختلف . هدف چاپ حاضر ، از جمله ، آن است كه روابط بين اين مجموعه‌هاى سه‌گانه را مشخص كند و به همين سبب ما نخست بدان مىپردازيم . چاپ و نشر نگاشته‌هاى ديگر نسفى در پى خواهد آمد و اميدواريم اين كار به زودى انجام پذيرد . ما ، در اين مقدمه ، به ذكر تذكراتى چند در باب زندگانى و مصنّفات نويسندهء مورد نظر بسنده مىكنيم ، و ملاحظات فريتس ماير ، دربارهء روابط وى با سعد الدّين حمويه و مذهب شيعه و به ويژه معرفى نسخهء دست‌نويس رسايلى را كه در كتاب حاضر آورده‌ايم كامل خواهيم كرد .

--> ) 281 - 521 , 3591 , 25 , sednalnegroM sed ednuK eid ruf tfirhcstieZrenei W ( ifasaN i - zizA'sed netfirhcS eiD , ) 722 - 941 , 6491 , VIX hcubrhaj - sonarE ( smalsI sed sumsinoM nehcsiretose mi rutan red melbrP sad , REIEM . F - , 8391 noitide dnoces , 7681 nodnoL . msicitsyM latneirO . remlaP . H . E - . 1281 nilreB acitsiehtnap murasreP aihposoeht evis sumsifuS , kculohT . G