عزيز الدين النسفي ( مترجم : دهشيرى )

13

مجموعه رسائل ( كتاب الإنسان الكامل ) ( فارسى )

باسمه تعالى ، هو العلى الاعلى مقدمهء مترجم بر مقدمهء فرانسوى كتاب « الانسان الكامل » تصنيف عزيز الدين نسفى عزيز الدّين نَسَفى كه گاهى او را عزيز خوانده‌اند ، علىرغم تصنيفات و آثار پرارج و فاضلانه‌اى كه از خويش به يادگار نهاده ، چنان‌كه سزاوار است ، شناخته نشده و حتّى برخى از صاحبان تراجم احوال از ذكر نام وى خوددارى كرده‌اند ، به هر حال وى از اهل نسف ( نخشب ) خوارزم بوده ، بخشى بزرگ از عمر خود را در آن خطّه سپرى كرده و چندى نيز به بخارا سفر نموده به شهرهاى خراسان رسيده و بر سر تربت مرشد روحانى خود ، شيخ المشايخ سعد الدّين حمويه ( حمويى ) ديرى عاكف گشته ، سپس به صفاهان و شيراز رفته ، دربه‌درىها ديده ، و آخرالامر در ابركوه ( ابرقو ) - چنان‌كه شهرت دارد - سراى فانى را بدرود گفته است . از جزئيات زندگانى وى و تواريخ حوادثى كه بر او گذشته است اطلاع دقيقى در دست نيست . آنچه مسلّم مىنمايد اين است كه دوران زيست و فعاليت او در سير و سلوك و تأليف و تصنيف سدهء هفتم هجرى بوده است . آقاى فريتس ماير وجيزه‌اى در شرح احوال و اقوال او نگاشته‌اند و چنان‌كه مصحّح و ناشر كتاب حاضر ، آقاى ماريژان موله ، متذكّر شده‌اند ، در آن وجيزه كليّات خلاصه‌اى از زندگانى « عزيز » بيان شده است . مذهب نسفى : او در عصرى مىزيسته كه مذهب ابو حنيفه در موطن وى در اوج قدرت و رونق بوده و بسى محتمل مىنمايد كه وى نيز هم‌كيش اهل آن ديار بوده است . برخى برآنند كه چون نسفى در اهمّ مصنّفات خويش - كتاب كشف الحقائق - از اصول و معتقدات ارباب تشيّع با