بسم اللّه الرحمن الرحيم الحمد للّه ربّ العالمين و العاقبة للمتّقين ، و الصلاة و السلام على انبيائه و اوليائه خير خلقه ، و على آلهم و اصحابهم الطيّبين الطاهرين . ( 1 ) امّا بعد 103 ، چنين گويد اضعف ضعفا و خادم فقرا ، عزيز بن محمّد النسفى ، كه جماعت درويشان - كثّرهم اللّه - ازين بيچاره درخواست كردند ، كه مىبايد كه در مبدأ و معاد بر قاعده و قانون اهل حكمت رساله‌ئى جمع كنيد ، درخواست ايشان را اجابت كردم و از خداوند تعالى مدد و يارى خواستم تا از خطا و زلل نگاه دارد « انّه على ما يشاء قدير و بالاجابة جدير » فصل اول در بيان مبدأ ( 2 ) بدان ، اعزّك اللّه فى الدارين ، كه وجود از دو حال خالى نباشد ، يا او را اوّل باشد يا نباشد ، اگر نباشد ، آن واجب الوجود لذاته است ، و اگر باشد ، آن ممكن‌الوجود لذاته است . و واجب الوجود لذاته خداى عالم است تعالى و تقدّس ، و ممكن‌الوجود لذاته عالم خداى است . و اين واجب الوجود لذاته كه خداى عالم است 8 ، به نزديك اهل حكمت موجب بالذات است ، نه موجد مختار است . عقل اول از ذات او صادر شد ، چنان‌كه شعاع آفتاب از قرص آفتاب ، و چنان‌كه وجود معلول از وجود علّت . پس تا وجود