ابراهيم رفعت باشا ( مترجم : هادى انصارى )
90
مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى )
در كنار جبل الرحمه هشت حوض وجود دارد ، كه با استحكام خاصى ساخته شده و آب آن از آبراه زبيده تأمين مىگردد . اين حوضها تنها در موسم حجّ از آب پر مىشود و همواره قبل از رسيدن موسم حجّ ، ترميم و تميز مىگردد . در جنوب فضاى عرفات و در راه طائف ، مسجد كهنى وجود دارد كه بدان « مسجد نمره » يا « مسجد إبراهيم » يا « مصلّى عرفه » مىگويند و حاجيان در روز عرفه نماز ظهر و عصر را در آنجا به جمع مىخوانند و پيش از آن ، به سخنان امام كه چگونگى عبادات و آداب وقوف در عرفات و اين كه واجب است وقوف تا هنگام غروب ادامه يابد را به مردم آموزش مىدهد ، گوش فرا مىدهند . [ تصوير ] صحراى عرفات از سمت شمال و جنوب و غرب به وسيله مجراى چشمهء زبيده احاطه شده است . ( در فصلى جداگانه درباره اين چشمه به تفصيل سخن خواهيم گفت ) و تمامى صحراى عرفات به جز آب راه مشهور به « وادى عرنه » محل وقوف در روز