ابراهيم رفعت باشا ( مترجم : هادى انصارى )
81
مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى )
از هدايايى كه در سال 1320 شريف به دو بخشيد ، شمشير و كاردى از طلا بود كه از سوى سلطان زنگبار به شريف هديه گرديده بود . در ساعت سه همان روز ، جناب والى ، ارتشبد « احمد راتب پاشا » به ديدن امير و همراهان او آمد . نامبرده همانند شريف ، بر روى كالسكهاى نشسته و در حالى كه سمت چپ او سرلشكر « صادق پاشا » ، مدير كلّ اداره تلگراف حجاز قرار داشت و در برابر كالسكه در حدود پنجاه سوار ترك غير نظامى ، در حالى كه شش نفر از آنان ، چوبدستىهاى نقرهاى بلندى را بر روى شانههاى خود حمل مىكردند ، وارد اردوگاه محمل گرديد . جناب والى ، لباس تشريفات نيروى دريايى به تن كرده بود كه عبارت بود از شلوار سفيد بلند و روپوشى بلند به رنگ سياه در حالى كه نشان ارتشبد نيروى دريايى بر روى آن قرار داشت و نيز بر سينهء آن ، نوارهاى پهن و برجستهاى به سوى دو سمت دوخته شده بود و روى آنها شنل بلند و سياهى تا زير زانو پوشيده بود كه بر روى شانهها و سر دستها و جلو و پشت و دو طرف و حاشيه زيرين آن با نخهاى طلا و نقره حاشيه دوزى و مزين گرديده بود . اين لباس اختصاص به منصب والىگرى مكّه دارد و بر روى سينهء شنل ، نشان درجهء يك مجيدى قرار گرفته بود . از او همانند شريف استقبال كرديم ، جز اين كه نامبرده بر دروازهء اردوگاه از كالسكهء خود پايين آمده و از ميان دو رديف سربازان پياده حركت نمود و هر گاه به افسرى مىرسيد با او دست مىداد و توجه و عنايت خاصى بدانان مبذول مىداشت . از وضع لباس و دقت و نظم نظامى آنان ، بسيار خوشنود به نظر مىرسيد به طورى كه خوشنودى از چهره او نمايان بود . او به سلام نظامى توجه خاصى داشت ، به خصوص هنگامى كه اينجانب سلام نظامى خود را با قدرت و شهامت در مقابل او بجا مىآوردم . پيش از بازگشت جناب والى از سراپردهء امير ، شيخ محمد سنباطى ، ( شخصيّتى كه مسؤوليّت تقسيم خلعتهاى امير به اعراب و اجراى مراسم دعا در هنگام تسليم محمل از سوى خديو به امير الحاج را به عهده داشت ) ، سخنانى در مدح و ثناى والى ايراد نمود و در پايان به اعليحضرت سلطان دعا كرد و والى مبلغ 5 جنيه مصرى به دو هديه كرد . علاوه بر اين ، والى به گروه موزيك و نىزنها نيز طبق رسم همه ساله ، مبلغ 3 جنيه پرداخت كرد .