4 - باب النساء ؛ و آن در سمت شرقى مسجد قرار دارد و از درب‌هايى است كه به وسيلهء عمر بن خطاب بنا شده است . عمر به هنگام بناى آن گفت كه آن را براى بانوان قرار مىدهيم و به همين جهت به « باب النساء » مشهور گرديد . در برابر اين درب ، خانه ريطه دختر سفاح عباسى و در شرق آن خانهء ابو بكر بوده كه بعدها در جاى آن زاويهء شيخ عبد القادر گيلانى يا زاوية السمان را ساختند كه هم اكنون نيز بدين صورت باقى مانده است . بالاى اين درب اين نوشته به چشم مىخورد : « اللّه وليّ التوفيق » ، قال اللّه تبارك و تعالى جل و تقدس وَ أَقِمْنَ الصَّلاةَ وَ آتِينَ الزَّكاةَ آيه . . . « 1 » صدق اللّه ربنا العظيم و صدق نبيه الكريم وَ اذْكُرْنَ ما يُتْلى فِي بُيُوتِكُنَّ مِنْ آياتِ اللَّهِ وَ الْحِكْمَةِ إِنَّ اللَّهَ كانَ لَطِيفاً خَبِيراً « 2 » و بر روى لنگه راست اين درب « يا مفتح الأبواب » و بر لنگهء چپ آن « افتح لنا خير باب » نوشته شده است . در سمت ديگر درب ، در جهت مخالف نيز اين دو گفتار تكرار شده است . بر روى درون نيم طاق بالاى اين درب اين آيه نقش بسته است لِلرِّجالِ نَصِيبٌ مِمَّا اكْتَسَبُوا وَ لِلنِّساءِ نَصِيبٌ مِمَّا اكْتَسَبْنَ وَ سْئَلُوا اللَّهَ مِنْ فَضْلِهِ إِنَّ اللَّهَ كانَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيماً « 3 » و در زير نيم طاق بر روى آستانهء درب نوشته شده است : قال اللّه تعالى فى كتابه الكريم وَ مَنْ يَقْنُتْ مِنْكُنَّ لِلَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ تَعْمَلْ صالِحاً نُؤْتِها أَجْرَها مَرَّتَيْنِ وَ أَعْتَدْنا لَها رِزْقاً كَرِيماً « 4 » . 5 - باب جبرئيل ؛ در شرق مسجد و جنوب باب النساء قرار دارد . اين درب در قديم معروف به « باب عثمان » بوده ؛ چرا كه در برابر خانه آل عثمان قرار داشته است و علّت نامگذارى آن به « باب جبرئيل » آن است كه وقتى حضرت رسول صلّى اللّه عليه و إله از جنگ خندق بازگشت جبرئيل از اين درب به درون مسجد آمد و از حضرت خواست كه به جنگ بنى قريظه رود . بر روى اين درب زيبا ، با خط ثلث بسيار نيكويى اين نوشته قرار دارد : « قال اللّه

--> ( 1 ) - احزاب : 33 و بقره : 43 و بقره : 110 ( 2 ) - احزاب : 34 ( 3 ) - نساء : 32 ( 4 ) - احزاب : 31