ابراهيم رفعت باشا ( مترجم : هادى انصارى )
505
مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى )
ايستادهايم . در زاويه جنوب شرقى مسجد قسمتى قرار دارد كه به وسيلهء ديوارى از مس زرد از مسجد جدا شده است . طول دو ضلع جنوبى و شمالى آن 16 متر و دو ضلع شرقى و غربى آن 15 متر است كه بدين جايگاه « آرامگاه شريف پيامبر » گويند . درون آن ساختمانى 5 ضلعى قرار دارد كه دو ضلع آن در شمال مثلثى بوده و سه ضلع ديگر به صورت مربع بنا گرديده است . ارتفاع اين ديوارها 6 متر است كه در سمت قبلهء آن آرامگاه رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله قرار گرفته و در شمال با كمى تمايل به سوى شرق ، قبر ابو بكر و در پس آن با كمى تمايل به سمت شرق ، قبر عمر بن خطاب واقع است . ساختمان بيرونى آن را نور الدين زنگى پس از آگاه شدن از قصد چند مسيحى به تلاش براى بيرون آوردن جسد مبارك حضرت ، بنا نمود . وى براى جلوگيرى از كشيدن نقب به درون قبر مطهر ، خندقى گرداگرد آن تا اعماق آبگير زمين حفر نمود و سپس درون آن را با سرب گداخته پوشانيد . در شمال اين ديوار و متصل به آن ، اتاق ديگرى قرار دارد كه ضلع جنوبى آن 14 متر و ضلع شمالى آن 5 / 14 متر و دو ضلع شرقى و غربى آن 5 / 7 متر مىباشد . درون آن ضريحى قرار گرفته است كه گفته مىشود آرامگاه حضرت فاطمه زهرا عليها السّلام دخت رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله در آن قرار دارد كه اين ثابت نيست و اعتقاد بر اين است كه آرامگاه وى در بقيع است . اين اتاق به وسيلهء دو درب در ديوار جنوبى به اتاق نخستين كه در آن آرامگاه پيامبر صلّى اللّه عليه و إله قرار دارد راه مىيابد . اتاق بزرگ داراى دربى غربى به سوى روضه كه بدان « باب الوفود » يا « باب الرحمه » گويند . در جنوب آن ، پنجرهء توبه است و همچنين براى آن دربى است در سمت جنوب به همراه دربى ديگر از سمت شرق كه از آن داخل مىشوند . درب ديگرى در سمت شمال مىباشد كه به وسيلهء اين درب ، خواجهها براى روشن كردن چراغ به داخل حجرهء شريفه وارد مىشوند . در چهار ركن حجره ، چهار ستون بزرگ وجود دارد كه گنبد سبز بر روى آن قرار گرفته است . در عكس ص 506 گنبد سبز به همراه مناره رئيسيه را ملاحظه مىنماييد . در شمال حجره حضرت فاطمه ، جايگاهى همانند جايگاه خواجهها « دكّة الأغوات » قرار دارد كه گفتهاند محل تهجد پيامبر صلّى اللّه عليه و إله بوده است .