ابراهيم رفعت باشا ( مترجم : هادى انصارى )
470
مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى )
اين در حالى بود كه پيامبر پس از توقف خود در بنى سالم بن عوف از قبا به سوى مدينه حركت كردند و به اين محل كه معروف به « غبيب » بود رسيدند . اين مسجد در صحرايى از سنگهاى زمخت و سخت قرار گرفته است كه اين مسجد را در سمت راست پايين صفحهء 469 مىبينيد . مصلاى عيد كه هم اكنون به « مسجد غمامه » معروف است . رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله اولين نماز عيد خود را در سال دوم هجرت در اين محل اقامه نمود . هنگام نماز ميلى در برابر آن حضرت قرار مىدادند كه بدان « عنيزه » گفته مىشد و حضرت به سمت آن نماز مىگزارد ، اين ميل از آن زبير بن عوام بود كه نجاشى آن را به دو داده بود و زبير آن را به پيامبر هديه كرد و در روزهاى عيد در برابر رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله قرار داده مىشد . پيامبر نماز عيد را در مكانهاى مختلفى به جاى آوردند ، ليكن در دو سال آخر عمر خود ، نماز عيد را در مصلايى كه هم اكنون معروف به مناخه در غرب مدينه است ، به جاى مىآوردند كه در نقشهء مدينه در محل شمارهء 14 قرار گرفته است . در صفحهء 120 جلد اول « زاد المعاد » آمده است : حضرت نماز دو عيد را در مصلايى كه بر درب شرقى مدينه قرار داشت به جاى آوردند اين مصلا با مسجد النبى حدود هزار ذراع ؛ يعنى نزديك به نيم كيلومتر فاصله دارد . در زمان پيامبر در اين محل بنايى قرار نداشته و فضاى باز و وسيعى بوده است . انس بن مالك از رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله نقل مىكند كه حضرت براى نماز استسقا به سوى مصلا از مدينه خارج شدند . در آغاز ، خطبه را شروع كرده سپس نماز را به جاى آوردند و يك بار تكبير گفته و سپس فرمود : اين جا مجمع ما و محل باران ما و دعاى ما در عيد ما و فطر ما و اضحاى ماست ، پس در آن ساختمانى ساخته نشود . رسول خدا پس از آن كه نماز خود را مىخواند رو به سوى مردم كرده خطبهاش را در حالى كه منبرى وجود نداشت ، آغاز مىكرد .