شمال غربى مدينه بر روى تپه‌اى در كناره دشت عقيق الصغير ساخته شده است . فاصلهء ميان اين مسجد و چاه رومه كه در شمال مسجد قرار گرفته است ، حدود 15 دقيقه مىباشد . اين مسجد هم‌اكنون خرابه‌اى است كه به جز قسمتهايى از ديوارهاى آن ، ساختمانى از آن باقى نمانده است . اين مسجد در سال 893 ه . به وسيلهء شاهين جمالى ، بزرگ خدمهء حرم پيامبر صلّى اللّه عليه و إله ( شيخ الخدام ) سقف زده شد و در دوران سلطان سليمان در سال 950 ه . نيز تعمير و تجديد بنا گرديد . تاريخ اين ساختمان را بر لوحى در آن ديدم . در مناسبت نامگذارى آن به « مسجد القبلتين » گفته‌اند كه يحيى از عثمان بن محمد بن اخنس روايت كرده كه گفت : رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله از زنى بنام امّ بشر بن براء ، از بنى سلمه ديدن كرد . آن زن براى آن حضرت غذايى آماده ساخت و حضرت و يارانش از آن غذا ميل كردند ، هنگامى كه ظهر فرا رسيد ، رسول خدا به همراه اصحاب خود در مسجد قبلتين مشغول نماز شدند هنگامى كه دو ركعت از نماز را به جاى آورد ، به وى دستور داده شد كه رو به كعبه نمايد ، پس رسول خدا و يارانش به طرف كعبه چرخيدند . زمخشرى گفته است : مردان به جاى زنان و زنان در مكان مردان قرار گرفتند و همگى رو به سوى ناودان ايستادند و اين سمت همان قبله‌اى بود كه خداوند درباره‌اش فرموده : فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضاها « 1 » از اين رو به آن مسجد القبلتين گفته‌اند . 2 - مسجد فتح در شمال غربى مدينه ، كوهى است كه بدان « سلع » گويند و مسجد فتح بر روى قطعه‌اى از اين كوه بنا گرديده است . اين مسجد به نامهاى « احزاب » و « مسجد الأعلى » نيز خوانده شده و آن در محلى بنا گرديده كه رسول گرامى صلّى اللّه عليه و إله در آن براى پيروزى مسلمانان

--> ( 1 ) - بقره : 144