ابراهيم رفعت باشا ( مترجم : هادى انصارى )

41

مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى )

ديد و بازديدها در جده حاكم جده به همراه فرمانده نظامى آن ، با لباسهاى رسمى خود نخست به ديدار امير الحاج و سپس خزانه‌دار و رييس نگهبانان ، هر يك به صورت جداگانه در چادرهايشان آمده و از آنان توسط قهوه و شربت‌هاى شيرين پذيرايى گرديد و در روز بعد به بازديد آنان رفتيم . همچنين رييس بازرگانان جده ، جناب آقاى « عمر نصيف پاشا » به ديدن امير و خزانه‌دار آمد ليكن آنان به علت تنگى وقت ، نتوانستند از وى بازديد به عمل آورند و هنگامى كه در مكه بودم ، پيغام گلهء او را دريافت داشتم ، ناگزير و براى خوشايند او پاسخ داديم كه از اقامتگاه او در مكه بازديد كرديم . عصر همه روز ، مردمان جده از بزرگ و كوچك ، جهت ديدار از محمل به اردوگاه ما آمده و به آهنگ‌هايى كه توسط گروه نوازندگان ، نواخته مىشد تا غروب آفتاب ، گوش فرا مىدادند . اين برنامه مجدّدا پس از عشاء تا ساعت سه بعد از غروب ، همه روزه ادامه داشت . روزهاى توقف محمل در جده ، در نزد ساكنان آن ، لحظات شيرين و فراموش نشدنى به شمار مىآمد ؛ زيرا آنان به شنيدن اين گونه آهنگها ، علاقه وافرى داشته و اين مطلب ، جزو طبيعت و فطرت اين افراد به شمار مىآيد . آشنايىهاى ما در جده ابتدا با رييس دادگاه مدنى و مأمور اوقاف آن آشنا شديم . اين آشنايى به وسيلهء رييس ادارهء پست و تلگراف « عبد الرحيم محبّ افندى » صورت گرفت . نامبرده را كه شخصى فاضل و وارسته و صالح و امين بود ، از دورانى كه اينجانب در « سواكن » ( سال 1896 م ) به عنوان فرماندهء جنگ براى دولت عليّه انجام وظيفه مىكردم ، مىشناختم ؛ زيرا او به عنوان رييس ادارهء برق ( - تلگراف ) در سواكن مشغول به خدمت بود .