ابراهيم رفعت باشا ( مترجم : هادى انصارى )

399

مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى )

سوى يثرب در حركت است . در وادى الليمون بازارى وجود دارد كه اجناس آن از مكه وارد مىشود . در اين بازار ، گوشت ، برنج پخته و خام و نيز خيار و خيار چنبر و هندوانه و تره و پنير و پياز سبز و پياز خشك و شتر و گوسفند و غير از آن به مقدار زياد به فروش مىرسد . روز سوم ، در ساعت هفت از ظهر روز شنبه ، اول محرم سال 1319 ه . كاروان ما حركت خود را از « وادى الليمون » به سوى شمال آغاز كرد و دو ساعت و 20 دقيقه در آن مسير حركت كرديم ، سپس ساعتى را سوى شمال شرقى و پس از آن در سمت شرق به مدت چهار ساعت و ثلث راه پيموديم . در اين مكان رحل اقامت افكنده ، استراحت نموديم . دشتى را كه پيموديم ، هموار و سطح آن به وسيلهء ريگ فراوانى پوشيده شده بود . كوههاى بلندى نيز در حاشيهء اين دشت به چشم مىخورد . در اين مسير پس از پيمودن سه ساعت و نيم از راه ، به چاهى سنگى در سمت راست خود رسيديم كه آب آن كمى شور است ليكن در ايام بارندگى ، آبش گوارا مىشود . روز چهارم ، در ساعت يازده شب ، از بامداد يكشنبه ، دوم محرم سال 1319 ه . كاروان ما حركت خود را به مدت هشت ساعت و 17 دقيقه اين چنين طى نمود : يك ساعت و نيم در مدار پنجاه و پنج دقيقهء شمال شرقى و دو ساعت و نيم در مدار نيم درجهء شرقى و 37 دقيقهء غربى ادامه داد و سپس يك ساعت و ربع در جنوب شرقى و آنگاه يك ساعت در شمال شرقى راه پيموديم ، در آغاز مسير از گردنه صعب العبورى به مدت يكساعت و نيم عبور كرديم و پس از سه ساعت و نيم به جنگلى از درختان پراكنده رسيديم . پس از دو ساعت و نيم عبور از جنگل ، به دشت فراخى كه در سمت راست آن كوههاى كم ارتفاع و سمت چپ آن تپه‌هاى پراكنده قرار داشت ، رسيديم پس از آن ، دشت به تدريج باريك شد و به تنگه‌اى در پايان ختم گرديد . در آغاز تنگه ، در قسمتهاى شنى آن گودالهاى متعددى قرار داشت كه با كنار زدن شن‌هاى روى آن ، آب شيرين و گوارايى را همچون آب نيل به دست آورديم . آب گودالها بسيار فراوان بود ، بگونه‌اى كه هزاران نفر از مردم و چهارپايان و همچنين نخلستانها از آن سيراب گرديدند . هشت ساعت و نيم پس