ابراهيم رفعت باشا ( مترجم : هادى انصارى )

368

مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى )

را كه به سوى شمال شرقى كوه حراء ( معروف به جبل النور ) است طى كرديم و در كنار جويبارى توقف نموديم . پس از غروب بار ديگر حركت خود را آغاز كرده ، پس از عبور از جبل النور مسير خود را به سمت چپ تغيير داديم در حالى كه منا را در سمت راست خود قرار داده بوديم در مسيل « يمانيه » حركت نموديم تا اين كه به چاه برود ( بئر البرود ) رسيديم و در آنجا زمانى را به استراحت پرداختيم . سپس در هنگام طلوع آفتاب در راهى دايره‌اى شكل ، حركت كرده و به منطقهء كوهستانى « السوله » وارد شديم و در آن مسافتى را به مدت نيم ساعت طى نموديم ، آنگاه در فضاى بازى ميان كوهها به استراحت پرداختيم . در ساعت ده و چهل و پنج دقيقه از شب چهارشنبه ، به سمت شرق ، مقدارى از كوه را بالا رفته و در ساعت 11 و سى دقيقه به بالاترين نقطه كوه رسيديم . در اين حال شريف ، گاه بر كالسكهء خود سوار بود و گاه بر تخت روان نشسته و گاهى نيز بر اسب خود سوار بود . در اين محل به علّت سختى راه و سنگلاخى بودن آن و نيز قرار داشتن قطعه سنگهاى بزرگ ، كالسكه خود را به مكه بازگرداند . سپس در مسيرى كه مملو از سنگها بود سرازير گشته ، به فضاى وسيعى كه در آن كشت‌زارها و باغهاى خرّمى قرار داشت و به وسيلهء حصارهايى اطراف آن پوشيده شده بود ، رسيديم . در اين باغها درختان خرما و ليموى زيادى دو تا دو تا كاشته شده بود كه بعضى از ميوه‌هاى آن هنوز نرسيده بود . چشمه‌اى نيز در دامنه كوه قرار داشت كه آب سرازير شده آن را « نهر » مىناميدند . اين مكان « وادى اليمانيه » ناميده مىشد . كاروان به يكى از اين باغها وارد شد و ما در زير درختان آن چادرهاى خود را بر پا كرديم ، سپس نهار خورده ، روز را در آن جا به استراحت پرداختيم . نغمهء پرندگانى چون از قمرى ، توكا ، كبوتر و سار ، رنج و سختى سفر را از ما دور ساخت . در اين هنگام درجه حرارت هوا 37 بود . پس از غروب آفتاب ، حدود دو ساعت و نيم راه طى نموديم و از « سوله » عبور كرديم . در ساعت دوازده شب در محل وسيعى توقف نموديم و در كنار آبهاى جارى آن ، در زير چادرى شب را به صبح رسانيديم . روز پنجشنبه سوم رمضان در ساعت ده آنجا را ترك كرده ، از ميان قطعه سنگهاى مرتفع و تنگه‌هاى صعب العبور گذشتيم و حركت خود را تا ساعت 5 / 3 از شب