ابراهيم رفعت باشا ( مترجم : هادى انصارى )
364
مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى )
تنعيم و مسجدهاى عايشه تنعيم حد حرم از سوى مدينه به شمار مىآيد . اين مسجد در شمال غربى مكه واقع است و همچنانكه پيش از اين آورديم ، فاصله آن تا باب العمره 6148 متر است كه اين راه را از اردوگاه خود ، در شيخ محمود تا اين مكان با حركت عادى چهارپايان در 40 دقيقه طى نموديم ( 4 ميل در ساعت ) كه شخص پياده ، اين مسير را در يك ساعت طى مىكند و به علت كثرت حجاجى كه از طلوع آفتاب تا غروب آن ، در اين مسير رفت و آمد مىكنند ، نياز به راهنمايى نمىباشد . همچنين در اين مسير ، ميلهايى جهت راهنمايى حجاج قرار داده شده است و آنها بسيار شبيه به ميلهايى است كه در حدود حرم نهاده شده است . راه آن هموار و صاف است كه به وسيلهء شن و ماسه پوشيده شده و دو طرف مسير به وسيلهء كوهها احاطه گرديده و در آن چاههاى بسيارى قرار دارد . در ميان راه خوراكيها و قهوه و چاى به مسافران فروخته مىشود . در كنار منطقهء تنعيم ، دو ميل قرار داده شده است كه منطقهء حرم از بيرون حرم ( حل ) را از هم جدا مىكند . ارتفاع هر يك از ميلها شش متر و عرض آنها سه متر است كه اين دو ميل به وسيلهء سنگ و ملاط استوار و مستحكم بنا گرديده است . سازندهء آن محمد و يا احمد بن مقتدر راضى باللّه در سال 315 ه . است . ( شكل آن را در عكس صفحهء 365 ملاحظه نماييد ) . در كنار دو ميل ياد شده ، مسجد عايشه قرار دارد . اين مسجد در محلى بنا شده كه عايشه در حجة الوداع به همراه پيامبر صلّى اللّه عليه و إله ، عمره بجاى آورد . طول اين مسجد 16 متر و عرض آن 15 متر است و 4 متر ارتفاع دارد . در محراب آن اين نوشته ، به چشم مىخورد : بسم اللّه الرّحمن الرّحيم ، « إِنَّما يَعْمُرُ مَساجِدَ اللَّهِ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ وَ أَقامَ الصَّلاةَ وَ آتَى الزَّكاةَ وَ لَمْ يَخْشَ إِلَّا اللَّهَ فَعَسى أُولئِكَ أَنْ يَكُونُوا مِنَ الْمُهْتَدِينَ » « 1 » هذا مسجد السيدة عايشة رضى اللّه عنها مجدّده السلطان محمود فى أوّل جمادى الثانية سنة 1011 ه . »
--> ( 1 ) - توبه : 18