ابراهيم رفعت باشا ( مترجم : هادى انصارى )
357
مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى )
مىشود مربوط به شيخ محمد ابى نور فرزند شيخ طموم داماد ما است كه دستگاه عكاسى را حمل مىنمود و تعداد حجاج بر كوه ، آنچنان است كه يك قدم جاى خالى در آن ديده نمىشود . اين حجاج از نژادهاى گوناگون ، با زبانهاى مختلف هستند كه همگى به درگاه خدا روى آورده و از او بر گذشتهء خود طلب مغفرت و آمرزش نموده و سعادت خود و فرزندان خويش را از درگاه او خواستارند . [ تصوير ] چادرهاى حجاج را در كنار سنگهايى كه مجاور جبل الرحمه قرار گرفته ، در عكس همين صفحه ملاحظه مىنماييد . همچنين عكس مردى كه بدون بالاپوش به ركوع رفته ديده مىشود . چادرهايى كه در بالاى تصوير ديده مىشود ، مربوط به سربازان دولتى است كه وظيفهء نگهبانى از شريف و والى را به عهده دارند . چادرهاى حجاج در فضاى عرفات را در عكس صفحهء بعد كه در سال 1320 ه . گرفته شده است ، مىبينيد .