ابراهيم رفعت باشا ( مترجم : هادى انصارى )
355
مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى )
عرض آنها سه متر مىباشد . در فاصلهء 15 دقيقهاى جنوب ، دو ميل ياد شده همچنانكه در نقشهء صفحهء 191 ملاحظه مىكنيد ، مسجد نمره كه به مسجد عرنه و مسجد ابراهيم و مصلّاى عرفه نيز نامبردار است ، قرار گرفته . اين مسجد داراى وسعت زيادى است ، به طورى كه طول آن نود متر و عرض آن حدود هشتاد متر است در چهار طرف آن شبستانهاى زيادى قرار دارد . اين مسجد داراى محرابى به ارتفاع سه متر و عرض يك متر و نيم و عمق يك متر است . همچنين منبرى به ارتفاع دو متر و نيم با ده پله در كنار آن است . در ايام عرفه آب به وسيلهء مجراى چشمهء زبيده بدان وارد مىگردد . حجاج در روز عرفه در اين مسجد گرد هم مىآيند و نماز ظهر و عصر را به پيروى سنت از پيامبر صلّى اللّه عليه و إله كه در حجة الوداع در بطن عرنه نماز را جمع خواندند ، برگزار مىكنند . ساختمان اين مسجد به سدهء پنجم بعد از هجرت باز برمىگردد كه پس از آن در دورانهاى مختلف ، مجددا تعمير گرديده است ؛ كه از آن جمله مىتوان از ساختمان آن كه به دستور سلطان چقمق و به وسيلهء امير سيدون در سال 843 ه . ساخته شده ياد كرد و نيز تعمير آن به وسيلهء سلطان قايتباى ( عثمانى ) در سال 874 ه . كه در آن دو شبستان به وجود آورد . همچنين در سال 1072 ه . در دوران خلافت سلطان محمد ( عثمانى ) به دست سليمان بك والى جده نيز تعمير و مرمت گرديد . در ( تصوير 43 ) مسجد و شبستانهاى آن را ، در حالى كه زن و مرد در لباس احرام هستند ، ديده مىشود . مسجد الصخرات اين مسجد در پايين جبل الرحمه قرار دارد كه مسجدى است كوچك و گفته مىشود كه پيامبر صلّى اللّه عليه و إله در اين مكان نماز خواندهاند و چون در روى زمين آن ، قطعه سنگها در كنار هم قرار گرفتهاند ، آن را بدين نام مىخوانند . ( در شكل صفحهء 89 ) ديوارهاى منهدم شده آن را در جنوب شرقى عكس ملاحظه مىنماييد .