ابراهيم رفعت باشا ( مترجم : هادى انصارى )
309
مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى )
پيش مىرفت و درب كعبه را پشت سر خود قرار مىداد و چنان پيش مىرفت كه فاصلهاش با ديوار مقابل نزديك سه ذراع بود و آنجا نماز مىگزارد و تقريبا همان محلى بود كه بلال گفته بود پيامبر نماز گزاردهاند . هر كس وارد كعبه شود ، اشكالى ندارد به هر سو كه بخواهد نماز بگزارد . بر طبق گفته بسيارى از صحابه ، پيامبر هنگام ورود به كعبه دو ركعت نماز گزاردهاند . نسائى و مسلم از اسامة بن زيد و ابن سعد در كتاب طبقات خود و احمد در مسند خود و طبرانى در معجم خود از فضل بن عباس و شيخان و نسائى از ابن عباس كه هر سه آنان گفتهاند : پيامبر هنگامى كه وارد كعبه شدند ، دعا خوانده ، سپس دو ركعت نماز در بيرون كعبه در كنار درب آن بجاى آوردند . پيامبر صلّى اللّه عليه و إله پس از هجرت چهار بار وارد كعبه شدند ؛ نخست در روز فتح مكه و روز بعد از آن و در حجة الوداع و در عمرة القضاء كه البته در بين اين روزها به جز در روز فتح ميان صاحبنظران اختلاف نظر وجود دارد . همچنين در اين باره كه حضرت در داخل كعبه نماز گزاردهاند يا خارج آن ، ميان آنان اختلاف نظر وجود دارد . در نزد تمام علما نماز خواندن درون كعبه ، پس از به اثبات رسيدن نمازگزارى پيامبر در آن ، مستحب است . گفتنى است كه گروهى از علما ، مانند ابن عباس و محمد بن جرير و اصبغ مالكى و برخى از ظاهريان ، نماز گزاردن در داخل كعبه را جايز نمىدانند . مذهب مالكى ، نماز واجب را در كعبه مردود مىشمارد . در نزد حنبليان نماز نافله در درون كعبه مورد قبول است ليكن نماز واجب را صحيح نمىدانند . اما حنفيان و شافعيان هر دو نماز را در داخل كعبه صحيح شمردهاند . هر شخصى در داخل كعبه مىتواند به هر سو كه مايل باشد نماز بگزارد . حجر الأسود پيشتر دربارهء حجر الأسود سخن گفتيم و در اينجا از اخبار و احاديثى كه دربارهء آن نقل شده است ، جملات و عباراتى را مىآوريم ، همچنان كه تصوير آن را در صفحهء 268 مىبينيد .