ابراهيم رفعت باشا ( مترجم : هادى انصارى )

283

مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى )

امير موصل ترميم گرديد . در همين سال بر اثر زلزله‌اى كه اتفاق افتاد ، در ركن يمانى سستى پديدار گشت . مستنصر عباسى نيز در سال 629 ه . كعبه را تعمير و مرمت نمود و در سال 680 ه . مرمرهاى آن به وسيلهء ملك مظفر امير يمن تجديد گرديد . در رمضان سال 814 ه . قسمتهايى از سقف و روزنه‌هاى آن و آستانه درب كعبه مرمت شد . اين تعميرات پس از باران شديدى بود كه آب از درب كعبه همچون دهانهء مشك به سوى مطاف سرازير گرديده بود . در سال 825 و 826 ه . به دستور اشرف بر سباى پادشاه مصر و شام و حرمين ، اصلاحاتى جزئى در روزنه‌ها و سقف و مرمرها و چوب‌ها كه حلقه‌هاى پرده به آن متصل مىشد ، صورت گرفت . همچنانكه در سال 959 در دوران خلافت سلطان سليمان ( عثمانى ) مجددا در كعبه تعميراتى صورت پذيرفت . در دوران خلافت سلطان احمد ( عثمانى ) ( 1012 - 1022 ) شكافهايى در ديوار سمت شرقى و غربى همچنين در ديوارهاى حجر به وجود آمد ، نخست خليفه قصد تخريب و نوسازى كعبه را داشت ليكن علما او را از اين كار منصرف كردند و با راهنمايى آنان دو كمربند از مس زراندود شده ساخت كه بر روى قسمتهايى از كمربند ياد شده اين كلمات نوشته شده بود : « لا إله الّا اللّه ، محمّد رسول اللّه » « لا إله الّا اللّه ، محمّد حبيب اللّه » و همچنين كلمات و آيات با خط زيبايى همانند « حَسْبُنَا اللَّهُ وَ نِعْمَ الْوَكِيلُ » بر آن نقش بسته بود . كمربند زيرين در شب شنبه 12 محرم سال 1022 ه . به جهت ايجاد استحكام در ديوارهاى كعبه ، بر آن بسته شد . اين كمربند به وسيلهء پايه‌هايى سربى بر روى شاذروان مستحكم گرديد . در شب يكشنبه كمربند بالاى ديوار كعبه را نصب نمودند . در سال 1039 ه . بارانهاى شديدى مكه و مناطق آن را در بر گرفت ، به طورى كه ارتفاع آب دو ذرع از قفل درب كعبه بالاتر رفت ! پس از دو روز ناگاه ( به جز سمت يمانى ) ، كعبه فرو ريخت . خليفه سلطان مراد خان چهارم نمايندگانى از آستانه ( اسلامبول ) و مهندسان از مصر براى ساختمان كعبه فرستاد كه اين تعميرات و نوسازى در سال 1040 ه . با صرف هزينه‌هاى بسيارى به پايان رسيد . در سال 1295 ه . سطح بام كعبه به وسيلهء مرمر سنگفرش گرديد . از ناودانهايى كه براى كعبه ساخته شد مىتوان به ناودانى اشاره كرد كه توسط شيخ