ابراهيم رفعت باشا ( مترجم : هادى انصارى )
20
مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى )
افندى ، منشى اول خزانهدار و سعيد احمد افندى ، منشى دوم او ، و حسن قاسم افندى كارپرداز خزانهدارى و خانم صالحه افندى به عنوان پزشك و باقى نفرات متشكل از چهار صد و هفتاد و سه نفر بودند كه در اين گروه افراد مختلفى از افسران و سربازان و كارمندان و دستياران آنان ، و ساربانان و اسبرانان و زنبوركچىها و سقّاها و خدمتكاران و شيپورزنان قرار داشتند . در كاروان از اهالى شهر به جز خدمتگذاران و كارمندان ، افراد معمولى وجود نداشت . خزانه كاروان هزينهء مسافرت هنگامى به خزانهدار كاروان محمل در سفر سال 1318 ه . تحويل داده شد كه از سوى خزانهدار ، شهادتنامهاى شرعى و رسمى و در حضور وزير ماليه و امير الحاج و خود او و گروهى از صرافان و صرافى به نمايندگى از وزارت ماليه و نمايندهاى از سوى قاضى القضات مصر ، بدين شرح تهيه و تنظيم گرديد : [ تصوير ] در مجموع به پول مصر ( جنيه و مليم ) مبلغى برابر با ربع ميليون و دويست و شصت و دو مليم و هيجده هزار و هشتصد و نود و سه جنيه مصرى بود . مبالغ ياد شده شامل هزينهء سه ماه سفر همراهان كاروان و حقوق امير مكه و ساير اشراف و ديگر عربهاى ساكن مكه و دو تكيه مصرى در مكه و مدينه و ديگر هزينههاى ضرورى همانند اجرت شتران و علوفهء آنها بود . ( جهت آگاهى بيشتر به صورت هزينه كاروان ، در پايان كتاب مراجعه شود . ) توصيف پرده كعبه عادت بر اين بوده است كه پردهء كعبه ، نخست از سوى سرپرست بافندگان آن ، پس از تنظيم يك شهادت نامه شرعى ، به مسؤول كاروان حمل پرده داده مىشد تا آن را به