ابراهيم رفعت باشا ( مترجم : هادى انصارى )
172
مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى )
هنگام ساختن خانههاى خود ، آن را در مناطقى به وجود آورند كه از مسير سيل خارج باشد . سيلها در مكه حوادث عجيبى را به وجود آورده و اين حوادث ما را بر آن داشت كه بعضى از آنها را براى شما بازگو نماييم . در دوران فرمانروايى جرهم به خانه كعبه ، سيل شديدى آمد كه در نتيجهء آن ، كعبه فرو ريخت ، جرهميان بار ديگر آن را بر همان پايههاى اوليهء اسماعيل بنا نهادند . بانى آن مردى أزدى معروف به « ابا جارود » بود . در زمان خزاعه ، سيل عظيم ديگرى آمد به طورى كه وارد مسجد الحرام شد و كعبه را در برگرفت . اين سيل چند درخت ، جنازهء يك مرد و زن را به همراه خود آورد . زن كه از ساكنان مناطق مرتفع مكه بود شناسايى شد ، نام او « قاره » بود كه اين سيل نيز به همين نام معروف گرديد ، اما مرد شناخته نشد . خزاعه پس از آن ديوارى به دور خانهء خدا كشيدند و حجر اسماعيل را نيز جهت استحكام بدان ضميمه كردند ، اين ساختمان تا دوران قريش بر قرار بود . در سال 80 هجرى ، بار ديگر سيل مهيبى به يكباره سرازير شد كه حجاج و اثاثيهء آنها و نيز شتران را به همراه بارشان از مردان و زنان و اثاثيه ، به حركت درآورد و به داخل مسجد سرازير نمود و كعبه و ركن را دربرگرفت . در اين سيل خانههاى زيادى منهدم گرديد و گروهى از مردمان جان باختند . اهالى مكه ناگزير از كوهها بالا رفته و بدان پناه آوردند ، بدين خاطر اين سيل ، به « سيل جحاف » معروف گرديد . عبد اللّه بن عماره در اين باره مىگويد : لم تر عيني مثل يوم الإثنين * أكثر محزونا و أبكى للعين إذ خرج المخبيات يسعين * شواردا إلى الجبال يرقين « 1 » در سال 104 هجرى سيل ديگرى به نام « مخبل » آمد و چون پس از اين سيل ، مردم گرفتار لكنت زبان و سستى اندام گرديدند و نيز نوعى بيمارى ظاهر شد كه همراه با اختلال حواس بود ، به « مخبل » معروف گرديد ، همچنين سيل ديگرى در همين سال
--> ( 1 ) - ديدگانم همچو روز دوشنبه نديده * بيش از اين گريان و غمگين آسودگان در پس پرده را ديدم * كه به سوى كوهها مىگريختند